tantalos

PC İÇİN FORMAT SONRASI PROGRAMLAR

2011-11-08T09:01:00.000-08:00

WinRAR (Türkçe) 4.01: WinRAR, RAR arşiv yöneticisinin 32-bit Windows sürümüdür. Arşivleri oluşturma, yönetim ve denetimine olanak sağlayan güçlü bir araçtır. İndir!

Windows Live Messenger (Türkçe): Dünyanın en çok kullanılan ve artık bilgisayarların olmazsa olmaz programlarından biri olan anında mesajlaşma yazılımı. İndir!

Adobe Flash Player (Internet Explorer İçin): İnternet üzerinde animasyonları, reklamları, flash videoları görüntülemenizi sağlayan bir tarayıcı eklentisidir. İndir!

Adobe Flash Player (Firefox, Safari, Opera, Chrome): Adobe Flash Player internet üzerinde animasyonları, reklamları, flash videoları görüntülemenizi sağlayan bir tarayıcı eklentisidir. İndir!

Adobe Reader 10.1.1: Adobe Reader teknoloji dünyasının en eski yazılımlarından birisidir ve çığ gibi büyüyen elekronik kitap teknolojisinden yararlanabilmemizi sağlayan en köklü e-kitap okuma aracıdır. İndir!

K-Lite Codec Pack 7.9.0 Full: DivX ve bazı video dosyalarını oynatmakta zorlanıyor, problem yaşıyorsanız, bu çözücü paketi ile kesin bir çözüm sağlayabiliyorsunuz. İndir!

BSPlayer 2.58: BSPlayer başarılı bir medya oynatıcı programıdır. Windows medya oynatıcısına güzel bir alternatif olabilecek bu program, artık benzerlerinden çok daha hızlı ve profesyonel. İndir!

DirectX 9.0c (Haziran 2010): Microsoft'un genel olarak oyunlar için ürettiği yazılımın bu sürümünde grafik tabanlı uygulamalar için de destek sunması oldukça hoş. İndir!

Google Chrome 17.0.932.0 Beta: Google'a özel, sade ama kullanışlı tasarım ve özellikler bu tarayıcıda da ön plana çıkıyor. İndir!

Office 2003 Service Pack 3 Türkçe: Office 2003 Service Pack 3, Microsoft Office 2003'e yönelik en son güncelleştirmeleri sağlar. Bu servis paketi, Office 2003 için daha önce yayınlananSP1 ve SP2 güncelleştirme paketlerini de içerir. İndir!

Windows XP Service Pack 3 (Türkçe) SP3 Final: Windows XP işletim sistemi için gerekli olan yamaların Microsoft tarafından toplu bir paket haline getirip yayınladığı Service Pack 3 Final sürümüdür. Bir çok yeni güncellemenin bulunduğu bu pakette 1100 tane yama bulunmaktadır. İndir!

Nero Kwik Media: Dünyanın en popüler CD/DVD yazma araçlarından biri olan Nero, ücretsiz sürümü ile karşınızda. İndir!

Mozilla Firefox (Türkçe) 7.0.1: Ödüllü tarayıcı Firefox eskisinden çok daha iyi. İnternette güvenle gezin; Firefox sizi virüslerden, casus yazılımlardan ve kendiliğinden açılmaya çalışan can sıkıcı pencerelerden korur. İndir!

Free YouTube to MP3 Converter: Youtube'da yayınlanan videoları MP3 biçimine çeviren ücretsiz bir yazılımdır. Youtube'daki video klipleri kolayca mp3'e çevirerek mp3 çalarınızda veya bilgisayarınızda dinleyebilirsiniz. İndir!

K-Lite Mega Codec Pack: Bu çözücü paketi sayesinde tüm görüntü ve ses dosyalarınızı açabilir, donanımlarınızın desteklediği tüm özellikleri de sonuna kadar kullanabilirsiniz. İndir!

Daemon Tools Lite: Daemon Tools tüm CD yazma kalıplarını okuyabilen bir programdır. Yani tüm iso, bin, cue sheet dosyaları, Clone CD, Nero, Blindwrite gibi programların özel biçimlerini gösterebilir. İndir!

Winamp (Türkçe) Full: Winamp ile tüm medyanızı oynatabilir ve organize edebilirsiniz, internetten müzik dinleyebilirsiniz, konserleri canlı olarak izleyebilirsiniz ve TV kanallarını izleyebilirsiniz. İndir!

Avira AntiVir PersonalEdition Classic 12.0.0.861: Avira AntiVir Personal Edition Classic ücretsiz bir kişisel sistem güvenlik yazılımıdır. İndir!

CCleaner Standart 3.12.1572: Açılımı Crap Cleaner olan yazılım adından da anlaşılacağı üzere sisteminizdeki gereksiz dosyaları silerek daha kararlı ve dolayısıyla hızlı bir bilgisayara kavuşmanızı sağlıyor. İndir!

avast! Free Antivirus 6.0.1287: avast! ALWIL Software firması tarafından geliştirilen ve en çok tercih edilen antivirüs yazılımları arasındadır. Gelişmiş tarama ve algılama teknolojisi, reklam içeren yazılımları tanıması, hızlı tarama ve sık güncelleme özelliklerini bünyesinde barındıran ücretsiz bir antivirüs yazılımıdır. İndir!

AVG Anti-Virus Free Edition 2012: Grisoft'un ücretsiz bir hizmeti olan bu antivirüs programı kesinlikle kullanılması gereken bir yazılım. Bilgisayarınızı yavaşlatmıyor. Sisteminizi çok iyi koruyor ve her ne şekilde olursa olsun virüslere göz açtırmıyor. İndir!

ComboFix 2.0: ComboFix, ücretsiz bir güvenlik yazılımıdır. Yazılım birkaç farklı türde casus yazılıma ve kötü niyetli yazılımlara karşı sisteminizde oldukça derin tarama yapabilmektedir. İndir!

Dr.Web CureIt! 6.00.11 (08.11.2011): Dr.Web CureIt!, kolay kullanımlı, ücretsiz ve Türkçe destekli bir virüs ve casus yazılım tesbit etme ve temizleme uygulamasıdır. İndir!

Comodo Internet Security Premium 5.8: Comodo Internet Security, sağladığı güvenlik sertifikaları ile tanınan Comodo'nun ürettiği, birçok incelemede iyi sonuçlar ve ödüller almış bir tam sistem koruma yazılımıdır. İndir!

Deep Freeze Standart: Güçlü teknoloji; üstün koruma. Deepfreeze yeni sürümüyle karşımızda. Bilgisayarınız yeniden başladığında herşey %100 ilk açtığınız gibi olacak. İndir!

RealPlayer: RealPlayer sadece internet üzerinden izlenebilen video ve sesleri oynatmak için değil, tüm medya biçimlerini izleyebilmeniz için başlı başına yetecek geniş özellikte bir oynatıcı. İndir!

Free Download Manager: Free Download Manager, güçlü, kolay kullanımlı ve tamamen ücretsiz bir indirme yöneticisidir. İndir!

OpenOffice.org Türkçe 3.3.0: Açık kaynak kodlu bir ofis ortamı yaratma proje kapsamında oluşturulan OpenOffice.org, kelime işlemci, hesap tablosu, sunum, çizim, veritabanı ve formül yazımı programları içeren bir ofis paketidir. İndir!

Internet Explorer 8 (XP): İndir!

Microsoft Office 2007 Service Pack 2 Türkçe: Service Pack 2, 2007 Microsoft Office paketine yönelik en son güncelleştirmeleri sağlar. 2007 Microsoft Office paketi Service Pack 2, müşterilerin istediği önemli kararlılık ve performans geliştirmelerini içerir. İndir!

CDBurnerXP: CDBurnerXP prgramı ile CD-R, CD-RW DVD+R/RW DVD-R/RW disklerinize veri yazdırabilirsiniz. Ses CD'leri oluşturabilirsiniz. On-the-fly yöntemini kullanarak cd kopyalayabilirsiniz. İndir!

İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NA AİT BAZI MÜTTEFİK PROPOGANDA POSTERLERİ

2011-11-06T15:37:00.000-08:00

MARKALAŞMA

2011-10-24T07:18:00.000-07:00

Marka, üretici veya satıcıların malını tanıtan, onu başkalarının mallarından ayırmaya yarayan isim, terim, sembol, şekil veya bunların bileşimidir. Marka, bir teşebbüsün mal ve hizmetini, bir başka teşebbüsün mal ve hizmetinden ayırt etmeyi sağlamak koşuluyla harf, logo, şekil olabilen her türlü işarettir.

Bir marka birbirine ayrılmaz şekilde bağlı dört öğe ile tanımlanır: Tatmin, İlişki, Beraberlik ve Hikaye. Bir marka, müşterinin bir ürün ya da hizmeti satın alma ve kullanım sürecinden beklediği ana tatmin, bu ürün veya hizmetin pazarlama faaliyetlerinde etkileşimde bulunarak oluşturduğu beraberlik, bu beraberliğin sonucu olarak doğan bir alıcı-satıcı ilişkisi ve tüm bunların tıpkı insan yaşamı gibi doğma, büyüme ve gelişme gibi olaylar bütünü sonucu ortaya çıkan bir hikayedir.

Marka için atfedilen 1000’in üzerindeki tanımlama üzerinden yapılan bir araştırmada markaya ait 12 temel tema ortaya konmuştur. Bunları sıralarsak; yasal araç, logo, kurum, shortland, risk düşürücü, kimlik sistemi, imaj, değer sistemi, kişilik, ilişki, eklenen değer, evrim geçiren şey.

Markalaşma bir işletme için kısa vadeli taktik bir girişim olmaktan çok, stratejik bir konu niteliğinde ele alınmak durumundadır. Ürünler arasındaki açık ve somut farklar azalmaya başlamıştır.

Marka, ürünün benzer ürünlerden daha rahat tanınmasına ve ayırt edilmesine, ürün veya hizmetin tanıtılmasına, farklılık yaratılmasına, beğendirilmesine, piyasada firma ve ürün imajının yerleştirilip tutundurulmasına son noktada ise ürüne bağımlılık yaratılmasına yardımcı olur. Bir markanın gücü satın alma kararlarını etkilemesine bağlıdır. Marka en genel olarak tüketici için bir imaj ve garanti sağlayarak satın alma kararlarında belirleyici olabilirken, üretici için hem bir maliyet ve sorumluluk, hem de uzun dönemde sürdürülebilir bir satış garantisi ve bir varlıktır.

Marka Türleri

Ticaret Markası: Ürün ya da ambalajı üzerine konulan, malların hangi işletme tarafından üretildiğini veya hangi işletme tarafından piyasaya çıkarıldığını gösteren işaretlere “ticaret markası” denir.

Hizmet Markası: Belli bir malla ilişkisi bulunmayan ve sadece bir hizmeti diğer işletmelerin hizmetlerinden ayıt etmek için kullanılan işaretlere “hizmet markası” denir.

Ferdi (Bireysel Marka): Ferdi marka, gerçek ya da tüzel kişiler tarafından tek başlarına kullanılan markaları ifade eder. Bir başka deyimle, bir marka gerçek ya da tüzel kişiye ait olup da o markanın sağladığı haklar sadece bir kişiye aitse bireysel –ferdi- markalardan söz edilebilir.

Garanti Markası: Marka sahibinin denetimi altında, üçüncü kişilerce üretilen mal ya da hizmetlerin belirli özelliklerini garanti etmeye yarayan garanti markası, malın kalitesi hakkında garantiyi simgeler.

Ortak Marka: Ortak marka üretim, ticaret ya da hizmet işletmelerinden oluşan bir grup tarafından kullanılan işarettir ve gruptaki işletmelerin mal ve hizmetlerini diğer işletmelerin mal ve hizmetlerinden ayırmaya yarar.

Markalaşma Stratejisinde Araştırmanın Önemi

Markalaşmayı hedefleyen bir firmanın salt kendi varsayım

larına ve Pazar algılamalarına dayalı olarak marka stratejisi geliştirmeye girişmesinin riski hayli yüksektir. Gerçek tüketicilerin (müşterilerin ve potansiyel müşterilerin) pazardaki mevcut markalara ve önerilen/geliştirilen markaya yönelik tutumlarının/tepkilerinin varsayılanlardan önemli ölçüde farklı olması olasılığı her zaman için vardır. İyi tasarlanmış bir araştırma, hem doğru markalaşma stratejisinin geliştirilmesini besleyecek hem de markalaşma sürecini sürekli izleme altında tutarak yanlış ya da zamansız girişimlerin yol açacağı maliyetlerden korunulmasını sağlayacaktır.

Markalaşma Çalışmalarına Başlamadan Önce Tamamlanması Gereken Temel Unsurlar

*Marka tescili

*Pazar araştırmaları

*Ürün testi

*Üretim

*Paketleme

*Fiyat belirleme

*Dağıtım

MARKA YARATMA SÜRECİ

Dünyanın önde gelen marka uzmanları Al & Laura Ries'in marka yaratma sürecine ilişkin yaklaşımları şöyle:

1. Yayılma kuralı: Bir markanın gücü yayılma oranıyla ters orantılıdır. Marka isminizi herşeye koyarsanız o isim gücünü yitirir. Markayı genişleterek kısa vadede ek satışlar elde etmek, markalama kavramının tersine bir işleyişe yol açmaktadır. Tüketicilerin zihninde güçlü bir marka yaratmak istiyorsanız o iş için kullandığınız markanızı daraltmak zorundasınız genişletmek değil.

2. Daralma kuralı: Bir marka hedefini daraltırsa daha güçlü olur. Bir kategoriye hükmederseniz iyice güçlü olursunuz. Eğer bir kategoriye hükmetmek istiyorsanız markanızın hedefini küçültmelisiniz.

3. Tanıtım kuralı: Bir markanın doğuşu tanıtımla sağlanır. Reklamla değil. Mcdonald's ve coca-cola gibi yüksekten uçan markaları korumak için yüklü reklam bütçeleri gerekebilir ancak genel olarak reklam yeni bir markanın doğuşunu sağlamayacaktır. Başkalarının markanız hakkında söyledikleri sizin söyleyeceklerinizden çok daha etkili olacaktır.

4. Reklam kuralı: Bir kere doğduktan sonra sağlıklı yaşayabilmesi için markanın reklama ihtiyacı vardır. Reklam bütçeniz bir ülkenin savunma bütçesi gibidir. Reklama ayırdığınız paralarla hiçbirşey satın alamazsınız, onlar sadece pazar payını rakiplerinize kaptırmanızı engeller.

5. Kelime kuralı: Bir marka, tüketicinin zihninde bir kelimeye sahip olmaya çalışmalıdır. Bir kez bir marka bir kelimeye sahip oldu mu rakibinin kelimeyi o markadan söküp alması imkansızdır. Volvo'dan daha güvenli bir araba üretebilir misiniz? Muhtemelen yapabilirsiniz. Peki başka bir marka tüketicinin zihnindeki "güvenli" kelimesine sahip olabilir mi? Muhtemelen hayır.

6. Referans kuralı: Herhangi bir markanın başarısı için vazgeçilmez unsur, otantiklik iddiasıdır.

7. Kalite kuralı: Kalite önemlidir. Ancak kalite tek başına bir marka yaratamaz.

8. Kategori kuralı: Lider marka, kategoriyi geliştirmeye çalışır, markayı değil.

9. İsim kuralı: Uzun vadede bir marka bir isimden başka hiçbir şey değildir.

10. Genişlemeler kuralı: Bir markayı en kolay baltalama yolu, ismini her şeye koymaktır.

11. Arkadaşlık kuralı: Bir kategori yaratabilmek için, bir markanın diğer markaları da davet etmesi gerekir. Hakim marka rakiplerine katlanmakla kalmamalı, onları davet etmelidir.

12. Jenerik kuralı: Başarısızlığa giden en kısa yollardan biri markaya bir jenerik isim vermektir.

13. Şirket kuralı: Markalar markalardır. Şirketler ise şirket. Aralarında bir fark var. Marka isimleri her zaman şirket isimlerinden önce gelmelidir.

Marka Yaratmak

İsim yaratmakla marka yaratmak arasında fark vardır. Genelde firmalar bir marka yarattıklarını sanarlarken, sadece meşhur isimler yaratabilmektedirler. Bu riski bertaraf edebilmek için markalaşma kriterleri çok önemlidir

1. İşe uygun üst yönetim kadrosu; Öncelikle iş, beyin kadrosunda başlamaktadır. Yani öncelikle yapılacak işin (üretilecek mal / hizmet) hedef kitlesine uygun iş yapabilecek nitelik ve kapasitede, vizyon sahibi patron gerekmektedir. Sonra da iyi bir bir üst yönetim kadrosu...

Yaratılacak bir markanın başarısı, işi yapacak firmanın başındaki patron ve üst düzey yöneticilerin vizyonları ile çok yakından ilgilidir. Ve örneğin, “a grup” hedef kitleye yönelik iş yapmak için mutlaka “a grup” hedef kitle içinde yer alan bir üst yönetim grubunun olması şarttır. Bu asıl şart olmadan bu grup hedef kitleye uygun, yönelik bir marka yaratmak mümkün değildir.

2. İyi bir çalışanlar grubu, etkili iletişim: Çalışan insanlar arasında iyi bir iletişim, takım ruhu oluşturmak, “biz” anlayışı (duygusu) yaratmak şarttır. İyi markaların, sadece iyi motive edilmiş çalışanlarla yaratılabileceği unutulmamalıdır (personel mutluluğu / iç müşteri, kariyer planlama, performans değerlendirme, ödüllendirme vs.).

3. İyi bir ürün! Marka; kalite demektir. Bir marka yaratmak isteniyorsa, öncelikle kaliteli bir malın olması gerekir.. Hedef kitle tarafından beğenilen, yapılan reklam ve tanıtım çalışmaları ile talep edilen...

4. İsim: Yapılan iş ne olursa olsun, eğer bir marka yaratılacaksa, mutlaka iyi düşünülmüş, hem ürün / hizmete, hem de karakterine uyan, hedeflenen kitlenin kulağına hoş gelen, ürünü çağrıştıran bir ismin bulunması da şarttır. Bu da reklam ajansının işidir.

5. Markanın konumlandırılması: Hedef kitle analizi birçok değişik kritere göre yapılabilir;

* demografik faktörler,

* sosyolojik faktörler,

* psikolojik faktörler,

* kişisel faktörler

bu faktörlerin bir bileşkesi alındığında ve ağırlıklı olarak hedeflenen kitlenin satın alma gücü ön planda tutulduğunda, yaklaşık olarak bir hedef kitle tanımı çıkar ortaya; a, b, c, d, e gibi... Üretilen mal ya da hizmetin her şeyiyle bu gruplardan birini, birincil olarak hedeflemesi şarttır. Bunu yaparken hiçbir şekilde unutulmamalıdır ki, hiçbir mal / hizmet herkese; her gruptan hedef kitleye satılamaz!

6-İyi tanıtım (görsel kimlik, reklam, halkla ilişkiler) ve “big idea”: Marka, kalite olduğu kadar, iletişim anlamında da, “marka, etkili tanıtımdır!”... Yani “marka yaratma ve yönetim”inde başarı kriterlerine bakıldığında, bir dizi işin en iyi, en etkili bir biçimde yapılması gerektiği görülür. Bunlardan en önemlileri de; görsel kimlik, reklam ve pr'la (halkla ilişkiler) ilgili çalışmalardır. Bir ismi marka yapan en önemli unsurlardan biri de görsel kimlik'tir. Bu kimliğin başarılı olmasındaki en büyük risk ise, bu çalışmaların ağırlıklı olarak firma üst yönetim kadrosunun zevk ve beğenileri doğrultusunda yapılması, yaptırılmasıdır. Böyle yapılan bir başlangıç, başarısızlığın ilk adımıdır! Reklam konusunda da aynı şeyler geçerlidir. Öncelikle ustaca düşünülmüş, firmaya, ürüne, markaya özgü yaratılmış bir fikir olmalıdır (concept) ve bunun en az üç - dört yıl değiştirilmeden (geliştirilerek) işlenmesi gerekir (reklam kimliği)... Ve bu fikir tüm reklam ve “pr çalışmalarında kullanılmalı, bu “concept” mutlaka bir “tanıtım kimliği” yaratmalı, oluşturmalıdır.

7- Pazarlama / satış: Ne kadar iyi mal / hizmet olursa olsun, ne kadar etkili bir tanıtım yapılırsa yapılsın, iyi düşünülmüş, iyi organize edilmiş bir pazarlama, satış stratejisi, tekniği yoksa başarı şansı yine de yok demektir. Bunun mutlaka önemsenmesi gerekir.

8- Servis / dağıtım: Pazarlama / satış stratejisi ve tekniği doğrultusunda, dağıtım/dervis organizasyonu baştan detaylı olarak planlanmak zorundadır. Bu sağlanamazsa, yine başarısızlık kaçınılmazdır.

9- Değerlendirme: Ne yapılırsa yapılsın, değerlendirilmelidir... Her şey. Müşteri ne diyor? Çalışan ne öneriyor? Dostlar, hatta rakipler ne diyor; her şeye kulak verilmeli ve dinlenmeli. Araştırılmalı, ölçülmeli, biçilmeli; ileriye bakarken mutlaka arada bir arkaya bakmak da unutulmamalı.

10- Geliştirme / Ar-Ge: Devamlı gelişme ve kalite artışı... Kaliteyle birlikte itibar (imaj), satışlar, dolayısıyla kar artacaktır...

İyi Bir Markanın Özellikleri

A)markanın söylenişi kolay olmalı. Başkalarıyla karışmamalı.

B)herhangi bir ürünün ya da kuruluşun adı, başka alanlarda kullanılmamalıdır. Karışıklıklara neden olabilir.

C)insan isimleri olmamalıdır. Aynı isimden pek çok kişi olabileceği ve ayrı yerlerde belki de aynı konudaki bir markalamada kullanılabileceği marka düşünülmelidir. Bunu önlemek de mümkün değildir.

D)coğrafî isimler olmamalıdır. Aynı yörenin ismini kullanan pek çok firma ve ürün adı vardır. Bu durum, tüketici için de, firma için de olumsuzluktur. Örneğin; "Ankara" isminde gazoz, makarna fabrikası, reklam ajansı, sigorta şirketi, vb. Markalar vardır.

E)markalar, ürünün özelliğinden dogmasalıdır. Sarı, silindir gibi ürünün biçim ve rengini kullanmak yanlıştır. Aksine ürünle ilgisi olmayan, uydurulmuş bir ismin akılda kalma şansı daha fazladır.

KAYNAKLAR

http://www.markatescilizmir.org/index.php?option=com_content&view=article&id=9&Itemid=10

http://www.mmistanbul.com/makale/title/e-ticaret-uygulamalari-icin-markalasma-stratejileri

http://www.markatescilim.net/icerik/749/markalasma.htm

Gemici R., Gülşen G. ve Kabasakal F.M.; Markalar ve Markalaşma Şartları; Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi; Cilt 14; Sayı 1; 2009; s 105-114

http://www.stratejikfokus.com/images/doc/markalasma.pdf

http://www.rv.org.tr/content/pdf/rv_markalasma_sureci.pdf

http://markasehir.com/siteic.php~id=&altno=42&back=false.html

http://www.daha.net/

http://www.markastrateji.com/

KURUMSALLAŞMA VE KURUMSAL KİMLİK

2011-10-17T08:27:00.000-07:00

KURUMSALLAŞMA

Kurumsallaşma; bir işletmenin, faaliyetlerini kişilerin varlığına bağımlı olmadan sürdürebilmesini ve geliştirebilmesini sağlayan bir yapı oluşturması olarak tanımlanabilir.

Farklı bir bakış açısıyla kurumsallaşma, işletmenin tüm stratejik kararlarına ve faaliyetlerine yön veren vizyon, ana amacı ve üstlendiği ana görevini tanımlayan misyon, faaliyetlerini yürütürken uyacağını beyan ettiği kavramları içeren ilke ve değerler, faaliyetini yürütürken izlediği yol ve yöntemleri yansıtan politikalar ve hedeflerine ulaşmak için sürdüreceği uygulamalar açısından belirli bir niteliğe, canlılığa ve sürekliliğe sahip olmasıdır.

Kurumsallaşmanın temel amacı, firmanın (patron, yönetici, kritik personel vb.) kişilerden ve onların “kendi becerilerine bağlı icra yöntemlerinden” bağımsız hale gelmesi ve sürekliliğinin sağlanmasıdır. Bu, işletmenin önemli noktalarında insanın olmayacağı değil, fakat onlar olmadığında aksama yaşanmadan her şeyin kaldığı yerden devam edebilmesi anlamına gelir. Özetle temel işletme fonksiyonlarının doğru olarak uygulanması söz konusudur.

İşletmelerin Temel Yönetimsel Fonksiyonları:

Planlama	Organize Etme	Yürütme	Kontrol
Neredeyiz?	Nasıl?	Uygulama nasıl?	Sonuçları değerleme nasıl?
Nereye ulaşmak istiyoruz?	Örgüt yapısı	Yetkilendirme	Performans standartlarını belirleme
Durum analizi	Görev ve yetkiler	Karar verme	Performans standartlarını belirleme
Misyon	Sorumluluklar	Lider anlayışı	Sapmaları ölçme ve değerleme
Vizyon	Yapısal ilişkiler	Takım çalışması	Sapmaları ölçme ve değerleme
Amaç ve hedefler	Doğru adamı seçme ve atama	Aktif katılım	Düzeltici önlemler alma
Bütçeler	Doğru adamı seçme ve atama	Yönetici eğitimi ve geliştirme	Düzeltici önlemler alma

Kurumsallaşma çalışmalarında, bu kavramın bir süreç olduğu ve süreç yönetimi prensiplerine göre yürütülmesi gerektiği kabul edildikten sonra, doğal olarak bu sürecin adımlarının planlanması ve uygulamaya geçilmesi gerekecektir. Kurumsallaşmayı bir süreç olarak planlayıp yola koyulurken, muhakkak ayağı yere basan bir “Yol Haritası” belirlenmelidir. Ayağın yere basmasından kasıt, haritanın “SMART” prensibine uygun olarak tasarlanmasıdır.

SMART;

S - (Specific) hedefi ve metotları net bir şekilde belirlenmiş,

M - (Measurable) çıktıları nitelik ya da nicelik açısından ölçülebilir,

A - (Achievable) insan yeteneğiyle ulaşılabilir ve gerekli tüm kaynakları temin edilebilecek,

R - (Relevant) varılmak istenen hedefle ilgili olması ve

T - (Time Limited) zaman ile sınırlı demektir.

Kurumsallaşmada İzlenecek Süreç

1.Adım: Durum tespiti

İlk etapta şirketin durum tespiti yapılıp kurumsallaşma konusunda hangi aşamada olduğu belirlenir. Bir aile şirketi ise aile bireylerinin şirketteki görevleri ve yetkileri ortaya konuluyor. Şirket sahipleri, şirketin bilançosunu, satışlarını, karını, zararını ve organizasyon yapısını ortaya koyarlar.

2.Adım: Karar mekanizması

İkinci adımda şirket sahiplerinden karar mekanizmasını çalıştırmaları istenir. Firma birden çok alanda faaliyet gösteriyorsa bu alanlardan ilerlemek istedikleri alan belirlenir. Ufuklarını belirleyen yöneticiler, kaynaklarını ortaya koyup ilerlemek istedikleri alanlar için yeterince kaynaklan olup olmadığını görmelidirler.

3.Adım: SWOT analizi

Kurumsallaşmanın üçüncü aşamasında şirket yöneticilerine "şirketin nerede olduğunu biliyor musunuz?" sorusu sorulur. Şirket yöneticileri bu doğrultuda SWOT analizi yaparak şirketlerinin sektördeki yerini, durumunu tespit ederler.

Bu analizle birlikte şirketin hangi alanda genişlemesi, hangi alanlardan çıkması gerektiği ortaya konulur.

Böylece şirketin yatırıma devam edeceği alan ve ne gibi yatırımlar yapabileceği tespit edilip uygulamaya geçmek için adım atılır.

SWOT analizi hakkında bilgi için: http://tantalosmaket.blogspot.com/2009/06/swot-analizi.html

4.Adım: Misyon ve vizyon

Kurumsallaşmak için çalışmalara başlayan şirket, önündeki gelecek 5 yıl için misyon ve vizyon belirtmelidir. Misyon ve vizyon ile birlikte bu doğrultuda gelecek 5 yılın yol haritası çıkartılır. Kısa ve uzun vadeli hedefler ortaya konulur.

Büyüme planı çerçevesinde yapılacak yatırımlar, atılacak adımlar tek tek belirlenip bir plan çıkartılır.

Bununla birlikte organizasyondaki çalışanların eğitimlerine önem verilerek verimliliklerinin artırılması sağlanmalıdır.

5.Adım: Stratejik yönetim

Şirket son olarak da yönetim kurulundan en alt birimine kadar stratejik bir yönetim planı oluşturur. Bu plan çerçevesinde örneğin yönetim kurulunda ve aktif olarak yönetimin içinde genel müdür, genel müdür yardımcısı gibi görevleri olan şirket sahibi ve çocukları gerekli görülürse şirket yönetimindeki görevlerinden çekilirler.

Aile bireylerinden şirkete yararlı olabileceği tespit edilenler şirketin yönetiminde kalabilir. Eğer yeterli görül

mezlerse sadece yönetim kurulundaki görevlerine devam ederler.

Çerçevenin Çizilmesi:

Kuruluşun varoluş gerekçesi	Misyon ve ilkeler	Şirketin ulaşmak istediği yer
Temel ilkeler
Arzu edilen gelecek	Vizyon
Orta vadede ulaşılacak amaçlar	Stratejik amaç ve hedefler
Belirli, somut ve ölçülebilir hedefler

Planlama:

Amaç ve hedeflere ulaşma yöntemleri	Faaliyet ve projeler
Ayrıntılı iş planları
Bütçeleme

Gerekli görülmesi halinde şirketin yönetim kuruluna dışarıdan yeni yönetim kurulu üyesi ya da üyeleri alınabilmektedir. Bu sayede yönetim kurulunun daha demokratik ve yeni fikirlere açık bir hale gelmesi sağlanır.

Kurumsallaşma çerçevesinde yönetim kurulunun yetkileri sınırlanır. Yetkiler şirketin kademeleri arasında paylaştırılır. Böylece yönetim kurulunun her soruna değil, büyük sorunlara ve şirketin istikbaline ilişkin kararlara odaklanması sağlanır.

Örneğin; bütçede olmak şartıyla 150 bin dolara kadar olan yatırımların kararının genel müdür tarafından alınmasına, daha üzeri yatırımların da yönetim kuruluna taşınması kararlaştırılabilir.

Başarı Değerlemesi ve Kontrol:

Raporlama	İzleme
Karşılaştırma
Geri besleme
Ölçme yöntemlerinin belirlenmesi	Değerleme ve performans ölçümü
Performans göstergeleri
Performans yönetimi

Kurumsallaşmanın Olası Yararları

*Kontrolü sağlamak kolaylaşır

*Is bölümü daha sağlıklı isler

*Örgüt daha düzenli, sistemli çalışır

*İsletmenin büyümesi sağlanır

*İsletmenin ve islerin devamlılığı sağlanır.

*İsletme sahipleri ve yöneticiler kendi isleri için zaman bulur.

*İsletme hedeflerine ulaşmak kolaylaşır.

*Hata yapma oranı düşer.

*İşler ehil olanlarca yerine getirilir.

*Yetki sorumluluk alanları daha açıktır.

*Is planları daha açıktır.

*Yetki/sorumluluk denkliği sağlanır.

*Dışa açılmak kolaylaşır.

*Kararlar daha kolay alınır.

*Farklı bakış açıları ortaya çıkar.

*Verimlilik artar.

Kurumsallaşma Sürecinin Önündeki Zorluklar

*Personele karşı güven eksikliği

*Yöneticilerin eski düşüncelere sıkı sıkıya bağlı olması

*işletme sahiplerinin iknasının güç olması,

*işletme sahiplerinin işletmeyi ve işleri sürekli kontrol isteği, yetki devrine yanaşmamaları

*Kurumsallaşmaya yönelik inancın olmaması, kurumsallaşmanın tepe yönetimi tarafından benimsenmemesi,

*Profesyonellere müdahale,

*Denetimin elden gideceği korkusu,

*Sahip ve yöneticilerin kendilerini yeterli görmeleri,

*Mevcut yapıyı değiştirmenin çok zaman alması ve parasal kaynak gerektirmesi,

*Personel bulma sıkıntısı,

*Kuşaklar arası çatışmalar,

*Aile ilişkilerinin baskın olması,

*Otokratik yönetim tarzının egemenliği,

*Yeniliklerden korkma.

Kurumsallaşmış işletmelerin Özellikleri

*Rahat çalışma ortamlarının varlığı; gözetimci, işlere müdahil olmayan yönetim.

*Bağımsız bir yapı; değişime açık çalışanlar.

*işletme daha biçimsel bir yapıya sahiptir

*Yetki sorumluluk alanları belli, kiminle muhatap olunacağı belli. Tek kişiye bağımlılık yoktur.

*Şirketin temsili profesyonel yöneticilerle yapılır. Profesyonel bir kadro isin basındadır. işlere ve olaylara profesyonel bir gözle bakılır.

*Düzgün bir organizasyon seması, tanımlı görevler vardır.

*Büyüme süreklidir, işletme kârlıdır, işletme piyasada tanınır, çalışma sistemini oturtmuştur.

*Hangi durumda nasıl davranılacağı bellidir.

*Standartlar oturmuştur.

*Süreçler hızlı işler, kararlar hızlı alınır.

*Şirket anayasası vardır

Kurumsallaşmanın Olası Sakıncaları

*KIT’lesme ortaya çıkar, çalışanlar yalnızca kendi islerine odaklaşır.

*[İsletme sahipleri için] Kontrol elden gidebilir.

*Kurumsallaşma sürecinin maliyeti yüksektir.

*Karar alma süreci uzar.

*Sistemin yavaşlaması.

*Tekrarlar artar.

*Koordinasyon eksikliği bas gösterir

*İşlere patron [isletme sahibi] gözüyle bakılmaz.

*Monoton bir is ortamı ortaya çıkar.

*İsletme sahipleri isletme ölçeğinde kapsamlı düşünmeyi bırakırlar.

*Çalışanlar hantallaşır.

*Aşırı fonksiyonel bir yapı ortaya çıkar.

Örnek Aile Şirketi Anayasası Formatı

1. Aile anayasasının gerekçesi

2. Anayasanın amacı

3. Anayasanın tarafları

4. Anayasadaki tanımlar

5. Aile değerlerinin tanımları

6. Aile şirketi olarak değerler

7. Şirket sahiplerinin amaçları

8. Aile organları

9. Şirketin vizyonu

10. İnsan kaynakları politikası

11. Sosyal sorumluluk politikası

12. Şirketin yönetim kurulu ve üst yönetim

13. Şirketin mali kaynaklarından ödünç alma-borçlanma; şirkete borç verme

14. Şirketin temsili

15. Ailenin yönetimi

16. Hissedarların ve ortaklık yapısının düzenlenmesi,

17. Hisse devri

18. İşletme İsmi ve markanın korunması

19. İşletme varlıklarının mülkiyeti ve korunması

20. Şirket değerinin belirlenmesi

21. Ailede oluşan değişiklik ve gelişmeler doğrultusunda “Anayasanın” güncellenmesi

22. Yürürlük tarihi

23. Anayasanın ekleri

Dünyada Kurumsal Yönetim: Gelişmeler

Rusya:

Anonim Şirketler Kanunu'na 15 Mart 2004 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere önemli bazı yeni düzenlemeler getirilmiştir. Söz konusu düzenlemeler şu değişiklikleri içermektedir:

*Yönetim kurulu seçiminde kümülatif oy prosedürü, tüm anonim şirketlerde zorunlu hale getirilmiştir. Bu sistemde ortakların oy hakları, hisse sayısıyla seçilecek yönetim kurulu üye sayısının çarpımına göre belirlenmektedir. Ortaklar, bu şekilde hesaplanan oy haklarını tek bir aday için kullanabilecekleri gibi birden fazla aday arasında da dağıtabilecektir.

*Yönetim kurulları için en az üye sayısı, beş kişi olarak belirlenmiştir.

*Yönetim kurulu üyeleri sadece toplu olarak görevden alınabilecektir.

*"Yönetim kurulu üyelerinin seçimi" gündemiyle toplanan olağanüstü genel kurullar, en az 50 gün önceden bildirilmek zorundadır.

İsveç:

21 Nisan 2004 tarihinde, Kod Grubu adı verilen çalışma grubu tarafından "İsveç Kurumsal Yönetim Kodu" önerisi sunulmuştur. Şirketler koda uymaya zorunlu tutulmamakla birlikte, farklı bir uygulama gerçekleştirdiklerinde bunun nedenini belirtmeleri gerekecektir. Yatırımcıların aktif bir rol üstlenebileceği koşulları hazırlamak, hissedarlar, tepe yönetim ve yönetim kurulu arasında güç dengesi sağlamak, hissedarlara eşit davranma ve şeffaflık ilkelerini yerleştirmek amacıyla geliştirilen kodun 2005 yılı başında uygulamaya konması planlanmaktadır.

Portekiz:

Portekiz hükümeti 8 Mayıs 2004 tarihinde finansal teminat sözleşmesiyle ilgili bir kanun hükmünde kararname yayınlamıştır. Kararnamede sözleşmenin tarafları finansal kuruluşlar ve teminat konusu finansal araçlar olarak tanımlanmaktadır. Söz konusu düzenlemeyle, finansal teminat sözleşmelerinin daha kolay sonuçlandırılması, teminatın hızlandırılması, ilgili piyasalarda likiditenin artması ve yatırımcı güveninin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Güney Kore:

Güney Kore hükümeti, tasarruf bankalarında alınan hisselerin bildirilmesi kuralının ihlalinde görülen artış nedeniyle yeni bir takım önlemler almıştır. Söz konusu ihlaller, tasarruf bankalarının büyük ortaklarına kredi sınırlandırması getirilmesini güçleştirmektedir. Tasarruf bankalarında hisse alan yatırımcıların birikimlerini başka kişilerin adına kaydettirerek olduğundan düşük gösterme eğilimde olduğu ifade edilmektedir. Yeni düzenlemeyle birlikte, birikimlerinin gerçek tutarını bildirmeyen yatırımcıların oy kullanma hakkı askıya alınmaktadır. Ayrıca, bu durumdan haberdar olan banka yöneticileri için de yasal yaptırımlar getirilmiştir.

Danimarka:

Finansal Üst Kurul, bankaların müşterileri adına portföy yönetimi anlaşması çerçevesinde gerçekleştirdiği işlemlerde, müşteri söz konusu hisse hakkında inside bilgiye sahip olsa dahi insider trading yasağı uygulanmamasına karar vermiştir. Ancak, söz konusu durumun insider trading olarak değerlendirilmemesi için müşterinin bankanın ilgili işlemle ilgili kararını etkilememiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ödüllendirme sistemi çerçevesinde kendilerine hisse senedi opsiyonu sağlanan yöneticilerin de, bu opsiyonu değerlendirdiklerinde inside bilgiye sahip olsalar dahi insider trading yasağını ihlal etmiş sayılmamalarına karar verilmiştir. Finansal üst kurul, insider trading ihlali olup olmadığı değerlendirmesinin hisse senedi opsiyonunun uygulandığı tarih için değil, yöneticilere bu hakkın tanındığı tarih için yapılabileceğini açıklamıştır. Bankaların müşterileri adına gerçekleştirdiği işlemlerle ilgili düzenleme olumlu karşılanırken, hisse senedi opsiyonlarıyla ilgili ikinci düzenleme uzmanlar tarafından eleştirilmektedir.

Kanada:

Yakın dönemde alınan bir mahkeme kararı, yönetim kurulu üyelerinin ve üst düzey yöneticilerin kişisel sorumluluğundaki artışı bir kez daha ortaya koymaktadır. Danier şirketinin ilk halka arzıyla ilgili finansal projeksiyonların gerçeği yansıtmadığı ve yatırımcıları yanlış yönlendirdiği gerekçesiyle üst düzey yöneticilere karşı açılan bir davada CEO ve CFO, Ontario Yüksek Mahkemesince sorumlu tutuldu. Mahkeme, satın alma sırasında bir yanlış yönlendirme olup olmadığını değerlendirirken, (i) finansal projeksiyonların gerekli özen ve dikkatle hazırlanıp hazırlanmadığı, (ii) yönetimin söz konusu projeksiyonlara inanıp inanmadığı, (iii) yönetimin inancının gerçekçi olup olmadığı ve (iv) yönetimin, projeksiyonların tutmamasına yol açacak etkenlerin farkında olup olmadığı kriterlerini dikkate almıştır.

Çin:

Önümüzdeki yasama döneminde, Şirketler Kanunu'yla ilgili yeni düzenlemelerin Çin Halk Cumhuriyeti Ulusal Kongresi gündemine alınması beklenmektedir. Söz konusu düzenlemeler dünyadaki trendlere uygun olarak limited şirketlerin bir kişi tarafından kurulabilmesine olanak tanımayı amaçlamaktadır. Ayrıca, mevcut yasalar uyarınca bir şirketin başka bir şirkette net varlıklarının %50'sinin üzerinde yatırım yapmasını yasaklayan kuralın kaldırılması beklenmektedir.

Finlandiya:

Finlandiya'da hisse senedi piyalarının İskandinav ve Baltık ülkeleriyle koordinasyonu çerçevesinde, 27 Eylül 2004 tarihinden itibaren Norex kuralları uygulanmaya başlanmıştır. Bu tarihten itibaren Helsinki, Tallin ve Riga borsalarında Stockholm Borsası elektronik ticaret sisteminin kullanılmasına başlanmış ve borsaların açılış saatleri uyumlu hale getirilmiştir. Koordinasyon çalışmalarının sonraki adımında, Helsinki Borsası'nda blok alım satım, bilgilendirme sorumluluğu ve insider tradingle ilgili kuralların Norex üyesi ülkelere uyumlu hale getirilmesi planlanmaktadır.

Japonya:

Japonya'da, 2009 yılından itibaren halka açık şirketlerin hisseleri için sertifika çıkarılmamasına karar verildi. Beş yıl içinde geliştirilecek yeni bir sistemle hisse alım satımları sertifikaların fiziksel olarak el değiştirmesi yerine, ilgili tarafların hesaplarındaki borç / alacak kayıtlarıyla yürütülecek ve sertifikalar geçersiz sayılacaktır.

KURUMSAL KİMLİK

Kurumsal kimlik, pazarlamada, bir kurumun görünen yüzüne verilen isimdir. Kurumun kendini ifade etme şeklidir. Bu ifade belli sınırları çizilmiş ve genellikle değişmez bir ifadedir. Kurumu anımsatacak bir tasarımın ne ölçülerde ve nasıl kullanılması gerektiğini belirten kurumsal kimlik kitabı bu sistemin vazgeçilmez öğesidir. Öyle ki bir kurumsal kimlik tasarımı içinde amblem (logo) den ofis dizaynına, çalışanların giyim kuşamından araç üstü giydirmeye, antetli kâğıttan, tabelaya, web sitesinden vefat ilanlarına, ambalaj dizaynından faaliyet raporuna kadar her şeyin ne ölçülerde ve nasıl kullanılacağı belirtilmiştir.

Kurumsal kimlik kurumun imzasıdır ve bu yönüyle değişime kapalıdır. Belli dönemlerde firma ve tasarımcıların ortak çalışmasıyla değiştirilebilmesine rağmen firma kurumsal kimlik ile oluşturduğu imajı sıklıkla değiştirmek istemez.

Kurumsal kimlik firma için oluşturduğu imajla, tüketicinin aklına kazınır. Bu yönüyle firmanın reklam yatırımlarının başarılı olmasının sağlayan çalışmalardan biridir.

Kurumsal kimlik bir firmanın sektörel varlığını oluşturmak, güçlendirmek ve rakiplerinden ayrılmasını sağlamak için en önemli unsurdur. Kurumsal kimlik çalışması, bir firmanın öncelikle adının belleklere yerleşmesini ve firmanın imajını en kısa yoldan hedef kitlesine ulaşmasını sağlar. Rakiplerinden ayrıldığı pozitif yönlerini ortaya çıkarırken; kalite, güven ve sağlamlık gibi olumlu özelliklerinin ilk izlenimlerini verir.

İyi hazırlanmış Kurumsal Kimlik bir firmaya şunları sağlar:

*Firma adının belleklere yerleşmesi

*Firma özelliklerinin görsel hızda aktarılması (dinamizm, yenilikçilik vb.)

*Ürün ve hizmetlerin kalite garantisi

*Ürün ve hizmetlerin doğası ve sektörel konumları hakkında ilk bilgileri iletmesi

*İlk bakışta rakiplerden ayrılma

Kurumsal kimlik çalışması kapsamında düşünülmesi gereken materyaller 2 bölümde incelenmelidir;

1- Kurum içi

*Amblem / Logotayp kullanım standartları

*Antetli kağıt tasarımı

*Devam kağıdı tasarımı

*Zarf tasarımı

*Kartvizit tasarımı

*Dosya tasarımı

*Bloknot tasarımı

*Haberleşme formları

*Kurum içi yönlendirmeleri

*Muhasebe dokümantasyonlarının tasarımı (Fatura, İrsaliye, Makbuz vb...)

*Şirket giyim ve davranış kuralları

*Dijital materyallerin tasarımı

*Kurumsal kimlik kullanım standartları kılavuzu

2-Kurum dışı;

*Araç / filo tasarımları

*Bina cephesi ve iç tasarımı

*Tanıtım materyalleri (Katalog, broşür, insert, kit vb...)

*Gazete, dergi ve/veya diğer tanıtım materyalleri

*Kurumsal web projesi

Başarılı bir kurumsal kimlik çalışması için olmazsa olmazlar:

Başarılı bir kurumsal kimlik çalışması için, olmazsa olmaz olarak nitelendirilmesi gereken tek şey, kurumla ilgili tüm verilerin eksiksiz ortaya konmasıdır. Bir kurum; bir anlayış, bir kültür, bir geçmiş ve bir hedef içerir. Kurumla ilgili fikirleri tartarken bu kurumun tüm içeriğini anlamak gerekir.

KAYNAKLAR

http://www.webhatti.com/ansiklopedi/124510-kurumsallasma-nedir.html

www.hayriulgen.com/html/STKlarda_Stratejik_Yonetim_ve_Lions.ppt

http://www.webhatti.com/ansiklopedi/124510-kurumsallasma-nedir.html

http://www.ikademi.com/stratejik-yonetim/864-5-adimda-kurumsallasma.html

ULUKAN Cemil, Girişimcilerin ve Profesyonel Yöneticilerin Kurumsallaşma Perspektifi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,2005/2, syf 29-42

http://www.cgscenter.org/doc/E-book_4.%20Bask%C4%B1_Tan%C4%B1t%C4%B1m_Katalogu.pdf

http://kurumsallasma.com/HABER003.htm

http://tr.wikipedia.org/wiki/Kurumsal_kimlik

http://www.3nokta.net/kurumsalkimlik/kurumsal-kimlik.html

http://www.parnas.com.tr/sf-index-of-Kurumsal_Kimlik-cp-429_430.htm

http://www.grafikerler.net/kurumsal-kimlik-nedir-t222.html

İMKB'DE HALKA ARZ: YÖNTEMLER, SÜREÇLER, UYGULAMALAR

2011-10-16T16:17:00.000-07:00

Halka arz, sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan halka çağrıda bulunulmasını; halkın bir anonim ortaklığa katılmaya veya kurucu olmaya davet edilmesini; hisse senetlerinin borsalar veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda devamlı işlem görmesini; Sermaye Piyasası Kanunu'na göre halka açık anonim ortaklıkların sermaye artırımları dolayısıyla paylarının veya hisse senetlerinin satışını ifade eder.

Şirketlerin faaliyetlerini yürütebilmesi için kaynaklara ihtiyacı vardır. Bu kaynaklar yabancı kaynak (borç yoluyla elde edilen kaynak) veya özkaynak (ortaklardan sermaye yoluyla veya faaliyetler sonucu kar yoluyla sağlanan) olabilir. İki kaynak türününde şirkete bir maliyeti vardır. Bu maliyet yabancı kaynaklarda faiz maliyeti iken, özkaynakta ise ödenmesi gereken ve ortaklar tarafından belli bir taban limitte beklenen temettü geliridir. Şirket yönetimi hangi kaynak ucuza geliyorsa, o kaynaktan faydalanma yoluna gidecektir. Eğer özkaynak yoluyla fonlama yani senet ihraç ederek toplanacak fonların maliyeti daha ucuz ise, şirketler halka arza başvurma yoluna gidebilirler. Ayrıca, şirket ortakları halka açılmayı bir tanıtım ve reklam vasıtası olarak görebilir ve halka açılmaya karar verebilir. Sonuçta, borsa yoluyla şirketin değeride oluşabileceği için, bu bir performans ölçüsü olarak da kullanılabilir.

Halka arz edilen hisse senetlerinin Borsa’da işlem görebileceği iki piyasa bulunmaktadır. Hisse Senetleri Piyasası (HSP) ve Gelişen İşletmeler Piyasası (GİP). Şirketler, HSP’de mevcut sermayeyi temsil eden hisse senetlerinin bir kısmını ortak satışı şeklinde halka arz edebildiği gibi, sermaye artırımı yoluna giderek mevcut ortakların rüçhan haklarını kısıtlamak suretiyle de halka arzı tercih edebilir veya her iki yöntemi birlikte uygulayabilir. GİP’te ise mevcut ortakların yeni pay alma haklarının kısmen veya tamamen kısıtlanması suretiyle sermaye artırımı ya da tahsisli sermaye artırımı sonucunda ihraç edilecek payların halka arzı yapılabilmektedir. GİP’te ortak satışı yoluyla halka arza izin verilmemektedir. Bu sayede payların satışından elde edilecek fonların piyasanın amacına uygun olarak şirketin bünyesinde kalması ve şirketin gelişmesi ve büyümesi için kullanılması hedeflenmiştir.

GELİŞEN İŞLETMELER PİYASASI

Gelişme ve büyüme potansiyeline sahip şirketlerin sermaye piyasalarından fon sağlamak amacıyla ihraç edecekleri menkul kıymetlerin işlem görebileceği şeffaf ve düzenli bir ortam yaratmak amacıyla Borsamız bünyesinde İMKB Gelişen İşletmeler Piyasası kurulmuştur. GİP’te, İMKB Hisse Senetleri Piyasası’nda halihazırda uygulanmakta olan sürekli müzayede işlem yönteminden farklı olarak tek fiyat yöntemi ve piyasa yapıcılı sürekli müzayede yöntemi uygulanacaktır. GİP, yatırımcıların büyüme potansiyeli yüksek şirketleri ve bu şirketlerin gelecek vaat eden projelerini tanımalarına, portföy yatırımlarını bu şirketlere yönlendirmelerine ve bu şirketlere ortak olarak finansman ihtiyaçlarını karşılamalarına imkan sağlayacaktır. Aracı kuruluşların, GİP’te işlem gören payların alım-satım işlemlerine aracılık yapmadan önce yatırımcılara GİP’i tanıtan, temel farklılıklarını ve risklerini belirten “GİP Risk Bildirim Formu"nu imzalatmaları gerekmektedir.

HİSSE SENETLERİ PİYASASI

Hisse Senetleri Piyasası’nda işlemler elektronik alım-satım sistemi aracılığıyla fiyat ve zaman önceliği kuralı baz alınarak “Çoklu Fiyat-Sürekli Müzayede” esaslarına göre otomatik olarak gerçekleşmektedir. İşlemler biri sabah diğeri öğleden sonra olmak üzere iki ayrı seansta yapılmaktadır. Her iki seansın başında Tek Fiyat Sistemine göre “Açılış Seansı” düzenlenmektedir.

İMKB üyeleri yatırımcılardan elektronik olarak topladıkları emirleri uzaktan erişim ağı üzerinden ExAPI mesajlaşma ara yüzü (ExAPI) ile İMKB’ye göndermektedirler. Buna ilave olarak, üye temsilcileri, alıcı ve satıcıların emirlerini İMKB’de ve üye merkez ofislerinde bulunan işlem terminalleri aracılığı ile Elektronik Alım-Satım Sistemi’ne girebilmektedirler.

Hisse Senetleri Piyasasında işlemler aşağıdaki pazarlarda gerçekleşmektedir:

Ulusal Pazar: İMKB kotasyon şartlarını tümüyle karşılayan şirketler Ulusal Pazar’da işlem görmektedir.

Kurumsal Ürünler Pazarı: Menkul kıymet yatırım ortaklıkları, gayrimenkul yatırım ortaklıkları ve girişim sermayeleri hisse senetleri ile borsa yatırım fonları katılma belgeleri ve aracı kuruluş varantları kot içi pazar niteliğindeki Kurumsal Ürünler Pazarı'nda işlem görmektedir.

Fon Pazarı: Borsa Yatırım Fonları ve Borsa Yönetim Kurulu'nca işlem görmesi uygun bulunan A tipi yatırım fonları katılma belgeleri Fon Pazarı'nda işlem görmektedir.

İkinci Ulusal Pazar: Ekonominin dinamosu olan küçük ve orta ölçekli şirketler ve Ulusal Pazar’dan geçici veya sürekli olarak çıkartılan şirketler ile Ulusal Pazar için geçerli kotasyon ve işlem görme koşullarını sağlayamayan şirketler İkinci Ulusal Pazar’da işlem görmektedir.

Gözaltı Pazarı: Gözaltı Pazarı, belirli koşulların ortaya çıkması sonucunda, şirketlerin izleme ve inceleme kapsamına alınması durumlarında sürekli gözetim, denetim ve izleme ortamında, yatırımcıların devamlı ve zamanında bilgilendirilmesini sağlayacak önlemlerle birlikte, hisse senetlerinin İMKB bünyesinde işlem görebileceği pazardır.

Birincil Piyasa: Hisse senedi ihraç eden şirketler ile tasarruf sahiplerinin doğrudan karşılaştıkları piyasadır.

Toptan Satışlar Pazarı: Toptan Satışlar Pazarı, önceden alıcıları belirli olan veya olmayan, belirli bir miktarın üzerindeki hisse senedi işlemlerinin Borsa’da güven ve şeffaflık ortamında, organize bir piyasada gerçekleştirilmesini sağlamaktadır.

GİP’DEN HSP’YE GEÇİŞ

1)Zorunlu Başvuru: Payları GİP’te işlem gören şirketin, bağımsız denetimden geçmiş son yılsonu finansal tabloları esas alınarak İMKB Kotasyon Yönetmeliği’nde belirtilen kotasyon şartlarını sağlaması ve en az 250 gerçek ve/veya tüzel kişi ortağı bulunması halinde İMKB Hisse Senetleri Piyasası pazarlarından birinde işlem görebilmesi için başvuruda bulunması gerekmektedir.

2)İsteğe Bağlı Başvuru: Hisse Senetleri Piyasası pazarlarında işlem görmek isteyen GİP şirketleri, değerlendirilmek üzere İMKB’ye başvurabilirler.

HALKA ARZ YÖNTEMLERİ

Sabit Fiyatla Talep Toplama Yöntemi, bu metodda şirket ortakları yapılmış olan önfizibilite çalışmaları ışığında belli bir fiyat ve arz edilecek hisse miktarı belirlerler. Bu ilgili yatırımcı grubuna sunulur ve isteyen kişilerden talepleri toplanır. En sonunda hisselerin karşılığını yatırmış olan yatırımcılara hisse senetleri dağıtılır. Bu metodda aracı kurum sadece yatırımcılar ile şirket arasında elçilik görevi görebileceği gibi, bu halka arzı kendisi de üstlenebilir (underwriting). Underwriting anlaşması çerçevesinde arzı kendisi üstlenen bir aracı kuruluş, hisselerin tamamını satmayı taahüt eder. Eğer satamadığı senet olursa, bu durumda satılamayan kısmı kendisi almakla mükelleftir. Halka açılacak senetler, sermaye arttırımında ortakların rüçhan haklarının kısıtlanması yoluyla (şirket yapmayı düşündüğü bedelli sermaye artırımına mevcut ortakların kullanım haklarını kısıtlar ve primli fiyattan bu tutarlar halka arz edilir) olabileceği gibi, ortakların payından satılması yoluyla da olabilir.

Fiyat Teklifi Alınması Yöntemi, bu metodda şirket belli bir taban limitin altında olmamak koşuluyla senetler için teklif edilen fiyatlar alınır ve nihai karara göre hisseler satılır.

Bir başka metod ise, gelişmiş ülkelerde sıkça kullanılan, senede dönüştürülebilinen tahvil ihraç etme yoluyla (convertible bonds) olabilir. Burada, şirket yatırımcılara tahvil ihraç eder ve bu tahvilde, tahvil sahibine önceden belirlenen bir fiyattan hisse senedi alma hakkı verilir. Eğer tahvil sahibi (bondholder) ileride oluşacak konjektürde fiyatı uygun bulursa tahvilini hisse senediyle değiştirir.

HALKA ARZDA BAŞARILI OLMANIN YÖNTEMLERİ

Bir şirketi halka arz etmek önemle ele alınması gereken stratejik bir karardır. Bu süreç, uzun ve karmaşık olabilir.

Aşağıda bu sürece girişmeden önce cevaplanması gereken sorular bulunmaktadır.

Bu çalışmada karar aşamasında sıkça sorulan yedi (7) önemli soru:

1-Şirketin hisselerine yatırım yapmak yatırımcılara cazip gelir mi?

Yatırımcılar halka arz edilecek şirketin, halka arzdan sonra da borsada göstereceği muhtemel değer artışları ile de yakından ilgilenirler. Halka arz noktasında cazip olan bir şirketin, uzun yıllar cazibesini koruyabilme yeteneği olup olmayacağına çok dikkat ederler. Özellikle yabancı kurumsal yatırımcılar, ki halka arzların genelde %70’i gibi büyük bir bölümü bu tür yatırımcılara satılır, şirketlerin büyüme imkanlarını etraflıca araştırır ve analiz eder.

*Yatırımcılar bir şirketi değerlendirirken aşağıdaki konuları dikkatle incelerler:

*Şirketin faaliyet gösterdiği sektörün büyüme potansiyeli

*Şirketin piyasada rekabet avantajı veya yenilikçi bir ürünü olup olmadığı

*Şirketin büyüme şansı / potansiyeli

*Kazanç geçmişi

*Yönetim kadrosunun kalitesi ve gücü

*Güçlü ve kurumsal yönetim ilkelerini benimsemiş bir yönetim kurulu olup olmadığı

*Uygun şirket içi kontrol sistemlerinin olup olmadığı

2-Şirket hisse senedi ihracına/halka arza hazır mı?

İMKB’de işlem görmeye yönelik atılacak ilk adım, şirketin hisse senedi ihracına/halka arza hazır olup olmadığından emin olmaktır. Şirketin yatırımcılara cazip gelecek özelliklere sahip olup olmadığından ve İMKB’de işlem görmeye uygun olduğundan emin olmak gerekmektedir.

Bu aşamada ele alınan konuları aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz:

*Şirketin vizyonu, stratejileri

*Yönetim Kurulu’nun mevcut yapısı ve olması gereken hali

*Geçmiş 3 yıllık faaliyet sonuçları

*En az 5 yıllık iş ve pazarlama planları

*Şirketinizin muhtemel halka arz değeri

*Muhasebe sistemleri ve şirket içi kontroller

*Yasal hesapların düzenleyici hükümlerle uyumluluğu

*Kurumsal yönetim stratejisi

*Herhangi bir yeniden yapılandırma ile bağlantılı vergi sorunları

*Herhangi bir ciddi hukuki sorun olup olmadığı

*Esas sözleşme değişiklikleri

3-Şirketin muhtemel halka arz değeri nedir?

Arz fiyatı, hisse senedi satışını yürüten lider kurumla yapılacak pazarlıklarla belirlenir. Ancak halka arz öncesi yabancı kurumsal yatırımcılar ve konsorsiyumda yer alacak diğer eş-liderler ile istişare edilmek suretiyle kesinleştirilir. Bu öncelikle şirketin faaliyet gösterdiği sektördeki borsalarda işlem gören diğer şirketlerle karşılaştırılmasına, gelecekteki durumunun, yönetim ekibinin, kâr kalitesinin ve mevcut borsa şartlarının değerlendirilmesine dayalıdır. Hisse senetlerini iyi bir fiyattan satmak için şirketin diğer benzer şirketlerle arasındaki farkı ortaya koyması gerekir. Bu durum, aralarında piyasa konumu, özel teknoloji veya süreçler, yönetim kurulunun gücü, yönetim, kârlılık ve büyüme potansiyellerinin de yer aldığı bazı etkenlerin dikkate alınmasını gerektirir.

Dikkate alınması gereken bir diğer önemli etken ise, halka arzdan ortakların ve/veya şirketin ne kadar gelir elde edeceğidir. Söz konusu gelir, bir başka deyişle halka arzın büyüklüğü şirketin değeri ile halka satılacak yüzdeye bağlıdır.

4-Halka arzın şirket üzerinde ne gibi etkileri vardır?

Şirketin gelişimi içinde doğru aşamada yapılacak bir halka arz, önemli avantajlar sağlayacaktır. Sermaye artırımı Halka arz ya da ikincil hisse senedi satışları şirketin öz kaynaklarının artmasını sağlayacaktır. Bu finansman yöntemi, şirket için banka kredisine veya iç finansmana kıyasla daha uygun bir alternatif olabilir.

*Finans kaynaklarına erişim: Bir şirketin öz kaynaklarını arttırması, o şirketin bilanço gücünü arttırmakla kalmayıp borçlanma kabiliyetini de kolaylaştıracaktır. Ayrıca likit hale gelmiş hisse senetleri borçlanmada teminat olarak kullanılabilir.

*Çalışanları teşvik etme: Bir şirketin halka arz işlemi, şirket çalışanlarının da hissedar olmasının önünü açacağı için çalışanlardaki motivasyonun artmasına sebep olup, daha fazla sadakat duygusu yaratılmasına yardımcı olur ve kilit personeli cezp etmekte performansa bağlı hisse verilmesi suretiyle kullanılabilir.

*Likidite: Aktif bir pazara sahip olacakları için, şirketlerin borsaya kote olması hisse senetlerinde bir değer artışına neden olacaktır. Hisselerin bir bölümünü istenilen anda satabilme imkanı, şirkete bazı varlıklarının değerlerininakde dönüştürme şansı verecektir.

*İtibar: Bir şirketin borsaya kote olması, o şirkete kredi kurumları, müşteriler, tedarikçiler ve personel ile kurulan ilişkilerde önemli bir değer katar. Borsada kote bir şirketin uymak zorunda olduğu sıkı raporlama gereksinimleri bu şirketlerin finans dünyasındaki saygınlığını arttırır. Ancak bu itibar, iyi bir yatırımcı ilişkileri politikası ile daha doğru kullanılabilir.

*Yeni hissedarlar ve yöneticiler: Bir halka arz, genellikle yabancı kurumsal yatırımcılarla bireysel yatırımcılardan oluşan, çok sayıda hissedara sahip olunması ile sonuçlanır. Bu da şirketin piyasadaki itibarına katkıda bulunmasını doğurur.

5-Halka arz süreci nasıl işler?

Halka arz süreci şirketin gerekli koşullara sahip olduğu varsayılırsa yaklaşık üç ile altı ay arasında sürmekle beraber bundan çok daha uzun zaman alabilir. Bu süre, şirketin organizasyonel karmaşıklığı, piyasa koşulları, finansal bilgilerin hazırlanması ve şirketin halka arza hazır olmasına bağlı olarak değişmektedir. Bu süreçte atılması gereken önemli adımlar şunlardır:

*Tüm süreci koordine etmesi için bir finansal danışman görevlendirme

*Sermaye yapısı, yönetim kurulu ve yöneticilerin halka arza hazır olmalarını sağlama

*Bağımsız denetçi, hukuk danışmanı ve gerekli olması halinde sektör uzmanları gibi uygun uzman danışmanlar görevlendirme

*Halka arzı gerçekleştirecek lider aracı kurum ve konsorsiyumları görevlendirme

*Bir izahname ve/veya yurtdışı kurumsal yatırımcılar için sirküler (offering circular) hazırlama

*Halka arz araştırma raporunu yazma

*Pazarlama ve roadshow (pazarlama toplantıları)

*Hisse senetlerinin kayda alınması için SPK’ya başvuru yapma

*İMKB’de kote olmak için başvuru yapma

*Başvuruların sonuçlanması

*Talep toplama

*Satışı tamamlama

*Borsada işlem görme

6-SPK ve İMKB’nin halka arz/kotasyon şartları nelerdir?

Hisse senetlerinin halka arzı Sermaye Piyasası Kurulu'nun, Borsa'da işlem görmesi İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nın (İMKB) incelemelerine tabi bulunmaktadır.

SPK Halka Arz Koşulları

Hisse senetleri daha önce halka arz edilmemiş ortaklıklarda, hissedarların sahip oldukları hisse senetlerini halka arz edebilmeleri için;

*Ortaklık sermayesinin tamamının ödenmiş olması,

*Hisse senetlerinin nominal değerleri toplamının, Kurul’a başvuru tarihi itibariyle ortaklığın nominal sermayesine oranının en az,

-Sermayeleri 14.200.000 YTL’ye kadar olan ortaklıklar için %25,

-Sermayeleri 14.200.000 YTL ile 70.800.000 YTL arasında olan ortaklıklar için %15,

-Sermayeleri 70.800.000 YTL ve daha fazla olan ortaklıklar için ise %5 olması,

*Hisse senetlerinde rehin veya teminata verilmek suretiyle devir veya tedavülünü kısıtlayıcı ve senet sahibinin haklarını kullanmasına engel teşkil edici kayıtların olmaması,

*Hisse senetlerinin, Kurul’un hisse senetlerinin şekil şartlarına ilişkin düzenlemelerine uygun olması,

*Son 2 yıldır net kar ediyor olması gibi ön koşulların yerine getirilmesi gerekir.

Ortaklığın asgaride;

*Son 3 yıl ve ilgili ara dönem dahil olmak üzere mali tablolarının bağımsız denetimden geçmiş olması,

*Kuruluşundan itibaren en az 3 takvim yılı geçmiş olması ve son 3 yıllık döneme ilişkin mali tablolarının yayınlanması,

*Son 2 yıla ilişkin mali tablolarına göre (halka arz edilen hisse senetlerinin piyasa değerinin en az 40.000.000 YTL1 veya halka arz edilen hisse senetlerinin nominal değerinin ödenmiş ya da çıkarılmış sermayesine oranının %35 olması halinde son 1 yılda) vergiden önce kâr etmiş olması,2

*Bağımsız denetimden geçmiş son bilançosundaki özsermayesinin en az 14.000.000 YTL3 olması,

*Halka arz edilen hisse senetlerinin piyasa değerinin en az 21.000.000 YTL4 ve nominal değerinin ödenmiş ya da çıkarılmış sermayesine oranının en az %25 olması (Bu oranın %25’in altında olması halinde, halka arz edilen hisse senetlerinin piyasa değerinin en az 40.000.000 YTL olması),

*Finansman yapısının faaliyetlerini sağlıklı bir biçimde yürütebilecek düzeyde olduğunun Borsa yönetimince tespit ettirilmiş ve kabul edilmiş olması,

*Esas sözleşmenin Borsa’da işlem görecek menkul kıymetlerin devir ve tedavülünü kısıtlayıcı veya senet sahibinin haklarını kullanmasına engel olacak kayıtlar içermemekte olması,

*Ortaklığın üretim ve faaliyetlerini etkileyecek önemli hukuki uyuşmazlıkların bulunmaması,

*Borsa yönetimince geçerli kabul edilebilecek durumlar dışındaki nedenlerle son 1 yıl içinde üretimine 3 aydan fazla ara vermemiş olması, tasfiye veya konkordato istenmemiş olması ve Borsa tarafından belirlenen diğer benzeri durumların yaşanmamış olması,

*Menkul kıymetlerin, piyasadaki mevcut ve muhtemel tedavül hacmi bakımından Borsa yönetimince önceden belirlenecek kriterlere uygun olması,

*Kuruluş ve faaliyet bakımından hukuki durumu ile hisse senetlerinin hukuki durumunun tabi oldukları mevzuata uygun olduğunun belgelenmesi, şarttır

7-Başka alternatif sermaye yaratma kaynakları var mıdır?

Şayet halka arz şirket için doğru bir yöntem değilse o takdirde;:

*Şirkete bir stratejik veya finansal yatırımcıyı ortak alma yoluyla finansman yaratılabilir

*Borçlanma yoluna gidilebilir

*Tahvil ihracı konuları değerlendirilebilir

*Yurtdışı alternatif borsalarda halka arz değerlendirilebilir

HALKA ARZIN AVANTAJLARI, DEZAVANTAJLARI VE ŞİRKETLERİN HALKA AÇILMAMA GEREKÇELERİ

Halka Açılmanın Avantajları;

*Firmalara ek finansman kaynağı sağlar. İlk halka arz ve daha sonra sermaye artırımı yoluyla finansman temin etme imkânı sağlar.

*Likidite yaratma; mevcut ortaklara cari piyasa fiyatından ellerindeki hisse senetlerini satma imkânı sağlar. Likit hisse senedinin kredi teminatı olarak gösterilmesi imkânı sağlar. Bankalar, müşteriler ve kamu kuruluşları nezdinde kredibilitenin ve güvenin artmasını sağlar.

*Firma değerinin ve pay fiyatının belirlenmesi

*Prestij

*Kurumsallaşma

-Borsa ve SPK mevzuatına uyum sağlamanın getirdiği kurumsallaşma

-Nitelikli bilgi üretebilme ve şeffaflaşma

-Yönetimin daha profesyonelleşmesi

-Nitelikli işgücü

-Bu yolla faaliyet ömürlerinin uzatılması

*Tanınma ve Reklam; yurtiçinde ve yurtdışında tanınırlık

-Yabancı borsalarda işlem görme imkanı

-Stratejik ortaklıklar kurma

-Medyada ücretsiz tanıtım imkanı

-Markaların daha geniş kitlelere ulaştırılması

Halka Açılmanın Dezavantajları;

*Prosedürün uzunluğu

*Yasal yükümlülüklerin artması

*Kurul denetimi ve gözetimi altına girmek

*Yönetim kontrolünü kaybetmek endişesi

*Gerçekçi fiyat oluşmaması

*Ticari sır, rekabet vb nedenlerle endişe duyulması

*Vergisel bir avantajın olmaması

Halka Arz Maliyetleri;

*Aracı kurumlara ödenen ücretler

*SPK ve İMKB ücretleri

*Bağımsız denetim kuruluşuna bağımsız denetim raporları için ödenen ücretler,

*Yurtdışı ve yurtiçi tanıtım masrafları

*Reklam vb. diğer masraflar

Şirketlerin halka açılmama nedenleri;

2009 yılında İstanbul Sanayi Odası tarafından ilk 1000 şirkete uygulanan anket sonuçlarına göre şirketlerin halka açılmama nedenleri;

*Halka açık şirketlerde vergi teşviğinin olmaması

*Şirketin kontrolünü/yönetimini kaybetme endişesi

*Bağımsız denetim yükümlülüğü

*Kamuyu aydınlatma yükümlülüklerinin rekabet gücünü olumsuz etkileyeceği endişesi

*Kayıtdışı faaliyetler

*Halka arzın maliyetleri

*Bürokratik işlemler

*Fon Arzı Esnekliği (Yurtiçi-Yurtdışı)

HALKA ARZDAN SONRA ŞİRKETLERİN GENEL YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Şirketlerin, hisse senetlerinin halka arz çalışmalarının tamamlanarak borsada işlem görmeye başlamasından sonra yerine getirmeleri gereken yükümlülükleri aşağıdaki gibidir:

Bağımsız Denetim Yükümlülüğü: Hisse senetleri Borsada işlem gören şirketlerin bağımsız denetimden geçmiş yıllık ve sınırlı bağımsız denetimden geçmiş altı aylık ara döneme ait finansal tablo ve dipnotlarının belirli süreler içerisinde İMKB ve kamuoyuyla paylaşılması gerekmektedir. Bu yükümlülük belirlenen süre içerisinde yerine getirilmediği veya SPK’dan ek süre izni alınmadığı durumlarda şirketin hisselerinin işlem sırası geçici olarak kapatılmaktadır.

Kamuoyunu Aydınlatma Yükümlülüğü: Borsada işlem gören şirketler yatırımcı kararlarını etkileyebilecek bilgilerin kamuoyuna zamanında açıklanmasından sorumludur. İMKB bir şirketin fiyatında olağandışı fiyat hareketi oluştuğunda şirketten fiyatları etkileyebilecek gelişmelerle ilgili bilgi talep etmektedir. Şirket yöneticileri ve diğer sorumlular verilen bilgilerden dolayı yükümlü tutulmaktadır.

Temettü Dağıtım Yükümlülüğü: SPK’nın 27 Ocak 2010 tarih ve 02/51 sayılı kararı ile hisseleri borsada işlem gören halka açık şirketlerin temettü dağıtım konusunda asgari zorunluluğu olan %20 oranı kaldırılmıştır. Şirketler temettüyü nakit, hisse senedi olarak veya hisse senedi ve nakit karma olarak dağıtabilirler. Bunun dışında temettü dağıtılmadan ortaklık bünyesinde de tutulabilir.

Kurumsal Yönetim Yükümlülüğü: Bu yükümlülük şirketlerin yönetim kurulları, ortakları ve diğer menfaat sahiplerinin arasındaki ilişkiyi ve tarafların şirket üzerindeki hak ve sorumluluklarını belirler. Bu kapsamda, şirketler yıllık faaliyet raporlarında ve internet sitelerinde Kurumsal Yönetim İlkeleri olan disiplin, şeffaflık, bağımsızlık, hesap verilebilirlik, sorumluluk, eşitlik ve sosyal sorumluluk konularına uyum konusunda beyanda bulunmaktadır.

Halka Arz Sonrası Kurulması Gereken Komiteler

Pay Sahipleri ile İlişkiler Komitesi; Seri IV No: 41 Sayılı Tebliğ’in 7. Maddesi uyarınca “Pay Sahipleri ile İlişkiler Birimi” kurulması zorunludur. Görevlendirilen personelin “Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı”na ve Kurumsal Yönetim Derecelendirme Uzmanlığı Lisansı”na sahip olması, ortaklıkta tam zamanlı üst düzey yönetici olarak çalışması ve en üst düzey icracı yöneticiye çalışmaları hakkında raporlama yapması zorunludur. Şirketlerin bu organizasyonu halka arz başvurusu öncesinde oluşturmaları, halka arzı takiben 3 ay içersinde bir personel görevlendirmeleri gerekmektedir.

Denetim Komitesi; SPK’nın Seri: X No: 19 Tebliği uyarınca halka açık şirketlerin Denetim Komitesi kurması zorunludur. Komite en az iki üyeden oluşur. Komite’nin iki üyeden oluşması halinde tamamı, ikiden fazla üyeden oluşması halinde ise çoğunluğunun icrada yer almayan üyelerden oluşması esastır. Denetim Komitesinin her çeyrekte 1 kez olmak üzere yılda en az 4 kez toplanması gerekir.

Kurumsal Yönetim Komitesi; Kurumsal Yönetim İlkeleri çerçevesinde bir Kurumsal Yönetim Komitesi kurulması gerekmektedir. Komite en az iki üyeden oluşur. Komite’nin iki üyeden oluşması halinde tamamı, ikiden fazla üyeden oluşması halinde ise çoğunluğunun icrada yer almayan üyelerden oluşması gerekir. Kurumsal Yönetim Komitesinin yılda en az 3 kez toplanması gerekir. Kurumsal Yönetim Komitesi’nde İcra Başkanının yer almaması esastır.

TÜRKİYE’DE HALKA ARZ KONUSUNA GENEL BAKIŞ

YIL	HALKA ARZ SAYISI	HALKA ARZ ORANI	HASILAT (USD)	ORTALAMA FİRMA YAŞI
1995	19	17,79	180.712.269	22
1996	14	21,02	95.688.923	19,2
1997	19	21,74	368.942.785	21,5
1998	14	20,83	246.417.844	18,1
1999	1	7	3.574.745	30
2000	24	19,07	2.360.987.054	16,3
2001	0	0	0	0
2002	2	15,5	35.170.671	4
2003	1	25,23	2.717.532	15
2004	7	29,02	416.651.194	15,7
2005	2	34,07	238.754.245	5,5
2006	4	28	697.335.093	24,5
2007	4	20,49	986.506.071	35
2008	1	15	1.873.081.209	13
TOPLAM ORTALAMA	112	21,13	7.506.539.635	18,4

Kaynak: Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:23 Sayı:2, Yıl:2008, ss:243-258. “İLK HALKA ARZLARDA DÜŞÜK FİYATLAMA VE KISA DÖNEM PERFORMANSIN BELİRLEYİCİLERİ: 1995-2008 İMKB ÖRNEĞİ”, Ulaş ÜNLÜ ve Ersan ERSOY

Tablo’da görüldüğü gibi 1995 ile 2008 yılları arasında gerçekleşen 112 halka arz işleminde ortalama halka açılma oranı %21,13 elde edilen hasılat ise 7.506.539.635 Amerikan dolarıdır. Şirketlerin genel itibari ile yönetim kurulunda söz hakkını korumak amacı ile halka açıklık oranlarını bu seviyede tuttukları düşünülmektedir. Halka arz sayısının ve hasılatın en yüksek olduğu yıl 2000 yılıdır. 2001 yılında ise halka arz işlemi gerçekleşmemiştir. 2001 yılının kriz yılı olduğu dikkate alındığında düşen borsada işlem görmek kuvvetle muhtemel işletmelere cazip gelmemiştir. İnceleme döneminde ortalama faaliyet süresinin ise 18,4 yıl olduğu tespit edilmiştir.

Diğer taraftan 2011 yılı dünyada halka arz rekorunun kırıldığı yıl olarak kayıtlara geçmiştir. Bu dönemde yapılan 193 işlemin getirisi toplam 25,3 milyar ABD Doları oldu. Halka arzların sektörel dağılımında ise enerji, sanayi, malzeme (maden, metal vb) ve teknoloji sektörleri ilk sırada yer aldı. Özelleştirme ve çok uluslu firmaların bölünme (spin-off) işlemlerinin de hacmin genişlemesinde etkili olduğu ifade edilmektedir. (IMKB) verilerine göre, 2011 Ocak-Şubat döneminde halka açılmalar geçen senenin aynı dönemi ile karşılaştırıldığında önemli ölçüde arttı. İlk 2 ayda sadece bir halka arz olurken, 2011’in ilk iki ayında bu sayı 6’ya çıktı. Şubat sonu itibari ile halka arz için sırada bekleyen şirket sayısı ise 9.

2010’a nispeten büyüme kaydedilen bir diğer alan ise bono ihracı. Bono ihraç piyasasının lokomotifi hisse senetleri Ulusal 100 Endeks’te işlem gören bankalardı. Ocak ve şubat aylarında 7 milyar Amerikan Doları tutarındaki bono ihraç işlemlerinin çok büyük bir bölümü bankalar tarafından yapıldı.

HALKA ARZ BAŞVURU DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER

BORSASI BAŞKANLIĞI'NA,

...........................................................................A.Ş.'nin çıkarılmış sermayesinin ....................TL'ya yükseltilmesi dolayısıyla ihraç edilen/edilecek .....................TL nominal değerli hisse senetleri Sermaye Piyasası Kurulu tarafından kayda alınmasını takiben halka arz edilecektir. Bu artırımda mevcut ortakların yeni pay alma (rüçhan) hakları tamamen/kısmen kısıtlanarak .....................TL. nominal değerli hisse senetleri 1 TL. nominal bedelli beher hisse için .........TL. fiyattan halka arz edilecektir.

Sözkonusu şirket hisse senetlerinin Borsanızda açılacak ilgili pazarda işlem görebilmesi için istenen bilgi ve belgeler ilişikte sunulmuş olup, gerekli işlemlerin yapılmasını arz ederiz.

Saygılarımızla,

Aracı Kuruluş,

Unvanı,

Yetkili Yönetici/Yöneticileri

(İsim, İmza, Kaşe)

KAYNAKLAR

[1] http://www.yatirimyapiyorum.gov.tr/uyarilar/izinsiz-halka-arz.aspx

[2] http://www.borsamania.net/okul/halkaarz.html

[3] http://www.imkb.gov.tr/initialpublicoffering/IPOs.aspx

[4] http://www.imkb.gov.tr/GrowingCompaniesMarket/GrowingCompaniesMarket.aspx

[5] http://www.imkb.gov.tr/Markets/StockMarket.aspx

[6]www.etiyatirim.com%2Fgip_tanitim.pdf&ei=T16bToO1AsOeOuuotYkK&usg=AFQjCNHnih1wNN5SBvn6ip9GaKmOmqHJaQ

[7] http://www.borsamania.net/okul/halkaarz.html

[8] www.denetimnet.net%2FUserFiles%2FDocuments%2FDenetcininNotDefteri%2FTurkey-tr_fas_HalkaArz_140708.pdf&ei=W06bTsadKJGc-wbP6bXTBQ&usg=AFQjCNGIa1U_RNt2zNJD0XI0XuXExZOcoA

[9]www.kosano.org.tr%2FFiles%2FhalkaarzraporuUYEI%25C3%2587IN.pdf&ei=w2GbToHYEIGSOtucqIkK&usg=AFQjCNH0XedSzEhF2HZBlvsLppD6dxcsFA

[10] http://www.pwc.com/tr/tr/challenges/halkaarzrehberi/islem-gorme-sonrasi-surec.jhtml

[11]www.kosano.org.tr%2FFiles%2FhalkaarzraporuUYEI%25C3%2587IN.pdf&ei=w2GbToHYEIGSOtucqIkK&usg=AFQjCNH0XedSzEhF2HZBlvsLppD6dxcsFA

[12] http://www.gazetegercek.com/ilk-2-ayda-dunyada-halka-arz-rekoru-kirildi.html

[13] http://www.nereyeyatirim.com/Halka-Arz-Nasil-Yapilir-Basvuru-Dilekcesi-2011-2012

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:23 Sayı:2, Yıl:2008, ss:243-258. “İLK HALKA ARZLARDA DÜŞÜK FİYATLAMA VE KISA DÖNEM PERFORMANSIN BELİRLEYİCİLERİ: 1995-2008 İMKB ÖRNEĞİ”, Ulaş ÜNLÜ ve ErsanERSOY

T-38 TALON

2011-10-13T12:43:00.001-07:00

T-38 Talon; iki motorlu, yüksek irtifalı süpersonik jet eğitim uçağıdır. Tasarımından ve ekonomik oluşundan dolayı pek çok farklı görevle de kullanılmıştır. İlk olarak Amerika’da ordunun pilot okullarında kullanılmıştır. İlk ‘Talon’ uçuşu 1959’da gerçekleşmiş, 1961’den imalatın sona erdiği 1972 yılına kadar 1,100’den fazla T-38 üretilmiştir.

Pilotaj öğrencileri T-38 ile süpersonik teknikleri, aerobatiği, formasyonu ve yön bulmayı öğrenmektedirler. Sadece Amerika’daki Edwards Hava Üssü Pilot Okulu’nda 60.000’in üzerinde pilot, pilotluk sıfatını bu uçaklarla aldıkları eğitimler neticesinde edinmiştir. Amerikan Hava Kuvvetleri diğer taraftan bu modeli yeni bir takım ekipmanların test edilmesi için de kullanmaktadır.

THKv’nin gelişmiş ve süpersonik jet eğitimi verecek uçak ihtiyacını karşılamak üzere 1979-80 yılları arasında MAP dahilinde 30 adet T-38A verilmiştir. C-5 Nakliye uçaklarıyla gelen bu uçaklar 121.Filo’ya tahsis edilmişlerdir. 1993 yılına kadar gelişmiş jet eğitimi T-33’lerle birlikte verilmiş, ancak 1993’de 43 adet T-38A’nın gelişi ile T-33’ler hizmet dışı bırakılmışlardır.

Özellikler

Motor:2 x General Electric J85-GE-5 turbojet

Uzunluk: 14 metre

Yükseklik: 12 feet, 10 1/2 inç (3.8 metre)

Kanat açıklığı: 25 feet, 3 inches (7.6 metre)

Hız: 812 mph (Mach 1.08 deniz seviyesinde)

Maksimum kalkış ağırlığı: 12,500 pound (5,670 kilogram)

Menzil: 1,000 miles (870 mil)

Birim maliyeti: 756.000 Amerikan Doları

Mürettebat: 2

Kaynakça:

http://www.tayyareci.com/digerucaklar/turkiye/1951ve2006/t38.asp

http://www.fas.org/man/dod-101/sys/ac/t-38.htm

SIAT 223 FLAMINGO

2011-10-13T12:39:00.001-07:00

SIAT 223 Flamingo, Alman yapımı bir uçuş eğitim uçağıdır. İlk prototipi 1967 yılında uçmuş, 1970’li yılların başından itibaren de orduda hizmete başlamıştır. Uçak maksimum 245 km/s hıza ve 880 km menzile ulaşabilmektedir. Uçak dört pistonlu Textron Lycoming IO-360-C1B motoru ile donatılmıştır. Uçak 2 pilot ve arka kabinde de 2 yolcu taşıma kapasitesine sahiptir.

Uçak, ülkemizde 1969 yılında hizmete girmiştir.

Kaynakça

http://www.probertencyclopaedia.com/cgi-bin/res.pl?keyword=SIAT+223&offset=0

DASSAULT MIRAGE III

2011-10-13T12:35:00.000-07:00

Dassault Mirage III, Fransa'da Dassault Havacılık tarafından 1950'lerde geliştirilmiş, Fransa ve bazı diğer ülkelerde üretilmiş süpersonik avcı uçağıdır. Rus muadili olan savaş uçağı süpersonik Mikoyan-Gurevich MiG-21'dir.

Mirage IIIE’nin ilk prototipi ilk uçuşunu 5 Nisan 1961’de yaptı ve ilk üretim modelleri FAF’a 14 Ocak 1964’den itibaren teslim edilmeye başlandı. FAF başlangıçta, nükleer silah taşıma kapasitesine sahip çok maksatlı uçak olarak 188 adet sipariş verdi.

Başarılı bir avcı uçağıdır, birçok ülkeye satılmış ve on yıldan fazla bir süre üretimde kalmıştır. Dünyada halen bazı küçük hava kuvvetleri Mirage III'leri uçurmaktadır. Bunlar arasında Arjantin, Şili, Kolombiya, Mısır, Gabon, Libya, Pakistan (en büyük kullanıcı), Peru ve Venezuela sayılabilir.

Özellikler

Mürettebat: 1,

Motor: 1 x SNECMA "Atar" 9C

Kanat açıklığı: 8.2m, length/uzunluk: 13.9m

Yükseklik: 4.2m

Kanat alanı: 34.9m2

Kalkış ağırlığı: 12000kg

Boş ağırlık: 6000kg

Maksimum hız: Mach 2.2,

Menzil: 1000km

Silah Yükü

2 x 30mm MG bomba,

AA/AG roketleri

Kaynakça

http://tr.wikipedia.org/wiki/Dassault_Mirage_III

http://www.tayyareci.com/digerucaklar/fransa/postww2/mirage3.asp

F-100 SUPER SABRE

2011-10-13T12:30:00.000-07:00

1949 yılında North Amerikan Şirketi, dünyanın ilk ses duvarını aşma hızına çıkabilecek jeti olan F-100A’yı tasarlamaya başladı. Model F-86’nın daha hızlı, geniş ve güçlü bir versiyonu olacaktı.

1951 yılında North American’ın tasarımı Amerikan Hava Kuvvetleri tarafından dikkate alındı ve iki adet YF-100 prototipi ve 100 adet F-100A modeli siparişi verildi.

1953 yılında ilk prototip 754.99 mph sürat ile dünya rekorunu kırdı. Aynı yıl üretilen ilk modeller de 479. Avcı Birliği’nde uçmaya başladılar.

Uçuş testi programı başarılı olmasına rağmen aynı uçağın inişi esnasında yaşanan bir takım kazalardan dolayı sıkıntı doğdu. North American, sorunu dikey stabilizerleri uzatarak çözdü.

North American modeli geliştirmeye devam etti ve avcı-bombardıman modeli olan F-100C’yi üretti. Uçak aynı zamanda havada yakıt ikmali de yapabilmekteydi. Bunlara ek olarak F-100C’nin kanat altı 8 paylonu ile daha yüksek bir vuruş gücü sağlamaktaydı. Bu modelden 476 adet üretildi ve Hava Kuvvetleri’nin artan ihtiyaçlarını karşılamak üzere F-100D modelinin üretimine geçildi. F-100D modelinde ECM sistemi ve alçak irtifa bombardıman sistemleri de bulunmaktaydı. 1274 adet D modeli üretildi.

F-100F, serinin son versiyonu olarak 339 adet üretildi. Bu model çift kişilik bir eğitim uçağıdır. C ve D serisi avcı-bombardıman uçakları olarak oldukça etkin şekilde Vietnam Savaşı’nda kullanılmış ve kendilerini ispatlamışlardır.

1958’den itibaren Türk Hava Kuvvetleri F-100’leri MAP programı dahilinde teslim almaya başladı. İlk gelenler F-100D ve F-100F modelleri olup USAF envanterinden gönderilmiştir. Bu uçaklardan toplam 163 adet teslim alınmıştır. Bunların içinde çok az miktarda Danimarka’dan gelenler de vardır. Bu sevkiyatı 1972 yılından başlamak üzere F-100C’ler izlemiştir. Bunlardan 115 adet gönderilmiştir. Bu uçakların en az beş hava üssü tarafından kullanıldığı bilinmektedir. Türk F-100’leri Kıbrıs harekatında yoğun ve etkili bir şekilde kullanılmıştır. Son THKv F-100’ü 1988’de emekliye ayrılmıştır.

Kaynakça:

http://www.tayyareci.com/digerucaklar/turkiye/1951ve2006/f100.asp

http://www.warbirdalley.com/f100.htm

LOCKEED MARTIN F-16 FIGHTING FALCON (SAVAŞAN ŞAHİN)

2011-10-13T12:28:00.000-07:00

İlk uçuşunu 1970’li yılların ortalarında yapan F-16 Lockeed-Martin firması tarafından üretilmiştir. Şu anda aktif olarak en yoğun kullanılan savaş uçağıdır. “Flight Falcon” olarak da adlandırılmış olan F-16’nın Türkçe karşılığı “Savaşan Şahin”dir. F-16’nın ABD dışında diğer NATO ve NATO dışı ülkelerin hava kuvvetlerinde kullanılmasının en önemli sebepleri, yüksek vuruş gücü ve düşük maliyetidir. Hava ve yer hedeflerine karşı yüksek atış ve vuruş gücüne sahiptir. İlk üretilen modeli F-16A’dır.

Türk Hava Kuvvetleri’nin envanterine giren ilk sekiz uçak General Dynamics’in Forth Worth-Texas tesislerinde üretilmiş ve ülkemize gelmiştir. Türk Hava Kuvvetleri’nin F-16 alımlarında temel amaç, yaşlanan F-104, F-4 ve F-5 fiolarını güçlendirmek ve yeni teknolojilere uyum sağlamaktı. Hava kuvvetlerimizin envanterindeki F-16lar; Block 30, 40 ve 50 türündedir.

İlk 8 uçaklık sipariş dışında çeşitli tiplerde F-16, TUSAŞ tarafından üretilmiştir. Bir kısmı ise sipariş üzerine Mısır Hava Kuvvetleri için üretilmiştir ve teslim edilmiştir. Ülkemizde F-16lar; Konya, Balıkesir, Ankara, Merzifon, Bandırma, Diyarbakır illerinde konuşlandırılmış olan üslerimizde kullanılmaktadır.

Özellikler

Mürettebat: 1

Motor: Pratt & Whitney F100-PW-200/220/229 (veya General Electric F110-GE-100/129)

Kanat açıklığı: 9.80m

Boyu: 14,80m

Yükseklik: 4,80m

Hız: 2,475km/h (+ Mach 2),

Maksimum kalkış ağırlığı: 16,875kg

Menzil: +3,300km

Silah Yükü

1 x M61A1 Vulcan 20mm MG,

2 x AIM-7,

2 x AIM-9 x

2 x AIM-120

(AA füzeler havadan havaya görevlerde)

Kaynakça

http://www.tayyareci.com/digerucaklar/turkiye/1951ve2006/f16.asp

http://www.f-16.net/units_airforce172.html

http://tr.wikipedia.org/wiki/F-16_Sava%C5%9Fan_%C5%9Eahin

F-5 FREEDOM FIGHTER

2011-10-13T12:17:00.000-07:00

F-5A/B Freedom Fighter ve F-5E/F Tiger II düşük maliyeti olan ve kolay bakım yapılabilen bir uçaktır. Birleşik Devletler Hava kuvvetlerinde Top Gun tarzı savaş eğitim okullarında eğitim uçağı olarak kullanılmaktadır. Ucuz maliyeti olması sebebiyle daha çok zayıf ekonomili ülkelerin tercihi olmuştur. Türk Hava Kuvvetleri bir modernizasyon çalışması ile bu uçakları eğitim uçağı olarak bir müddet daha kullanmayı planlamaktadır. F-5 çok amaçlı bir uçaktır ve çok yüksek manevra kabiliyeti vardır. Hava Savaşları için Sidewinder füzeleri taşıyabilir. Kara saldırıları için de bomba ve roket taşımaktadır. F-5B adında iki kişilik eğitim versiyonu ayrıca RF-5 adında bir fotokeşif versiyonu vardır. F-5 pek çok ülkede lisans altında üretilmektedir.

1965 yılından itibaren THKv, MAP programı dahilinde 75 adet F-5A, 20 adet RF-5A ve 13 adet F-5B aldı. Bu uçaklar Bandırma’daki 6.AJÜ’ye bağlı 161. ve 163. Filo’lara, Merzifon’daki 5.AJÜ’ye bağlı 142. ve 143. Filo’lara ve Balıkesir’deki 9.AJÜ’ye bağlı 192.Filo’D'li Yuvarlak Anemostat tahsis edildi. Sevkiyat yedi yılda tamamlandı. F-5’lerin gelişi ile çok sayıda F-100 hizmet dışı bırakıldı. 1972’de 163. Filo’nun adı 162.Filo olarak değiştirildi. Diyarbakır’daki 8.AJÜ’ye bağlı 184.Filo’nun RF-84F’leri de 162.Filo’dan alınan RF-5A’larla değiştirildi. Yeni gelen 12 adet RF-5A da 162.’ye tahsis edildi.

1971’de birçok THKv filosu yeniden adlandırıldı. Bandırma AJÜ’deki 163.’ün adı 162. Filo oldu. Merzifon’daki 142. ve 143. Filo’lar da 151. ve 152. Filo oldular.

1974’deki Kıbrıs barış harekatından sonra kısa bir süre için ABD yardımı askıya alındı. Bu sırada Libya elindeki 6 adet F-5A ile 1 adet F-5B’yi THKv’ye devretti. Askeri yardım yeniden düzeldikten sonra çok sayıda görev dışı F-5 Türkiye’ye transfer edildi. 1983-1987 yılları arasında Norveç HKv 26 adet F-5A ve 6 adet F-5B’yi THKv’ye gönderdi. Bu uçaklar 162.Filo’da konuşlandırıldı. Bu arada USAF stoklarından 4 adet F-5B, Tayvan’dan da 1989 yılında 6 adet F-5A ve 3 adet F-5B alındı. 1989-1991 arasında da Hollanda’dan 44 adet NF-5A ve 16 adet NF-5B geldi. Ancak bu uçakların bir kısmı uçabilecek durumda değildi ve diğer uçaklar için yedek parça olarak kullanıldı. Hollanda’dan gelen NF-5’lerin uçabilenleri 132., 133.(OCU) ve 134. Filo’lara tahsis edildi. 132.Filo “Taktik-Akrobasi” Filosu olup yedi ila sekiz uçaktan meydana gelen “Türk Yıldızları”nı uçurmaktadır.

F-5A/B ve NF-5A/B’lerden en iyi durumda olan 48 adedi ( 6 adet NF-5B, 8 adet F-5B, 14 adet NF-5A ve 20 adet F-5A) IAI+ELBIT ve 1.İkmal Bakım Kom. işbirliğiyle F-16C/D’lere geçiş eğitim uçağı olarak modernize edildiler. Modernizasyon kapsamında bu uçaklara HUD, MFD, HOTAS, RWR, GPS+INS, “Fly-by-wire”sistemleriyle ASELSAN’ın üretimi olan CNI telsiz muhabere sistemi monte edildi.

Özellikler

Mürettebat: 1

Uzunluk: 14.35 m

Yükseklik: 4.10 m

Kanat açıklığı: 7.85 m

Kanat alanı: 17.28 m²

Yüklü ağılığı: 9.300 kg

Motor: 2 x General Electric J-85

Itiş gücü:15.5 kN

Maksimum hız: 1526 km/s

Menzil: 1815km

Çıkabildiği maksimum yükseklik: 15.400m

Silah Yükü

Top:

2x 20 mm M39A2 Top

Havadan Havaya Muharebe Füzeleri AAM

AIM-9

AIM-7

AIM-120

Havadan Karaya Taaruz Füzeler AGM

AGM-65E

AGM-84

AGM-88A

Python-3

Kaynakça

http://tr.wikipedia.org/wiki/F-5

http://www.tayyareci.com/digerucaklar/turkiye/1951ve2006/f5.asp

MCDONNEL DOUGLAS F-4 PHANTOM

2011-10-13T12:14:00.000-07:00

F-4, İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemin en popüler avcı jetlerindendir. İlk uçuşunu 27 Mayıs 1958’de gerçekleştirmiş olan Phantom, McDonnel tarafından tasarlanmış ve ilk siparişini Amerikan Deniz Kuvvetleri’nden almıştır. Phantom’un hizmete alınmasından kısa bir süre sonra 1960 yılında muhtelif Amerikan Hava Kuvvetleri uçağının da katıldığı bir yarışma düzenlenmiş ve Phantomlar bu yarışmada büyük üstünlük göstermişlerdir.

F-4ler, Vietnam Savaşı’nda gösterdikleri kapasite, bombardıman vb pek çok farklı üstünlüklerinin yanı sıra Kuzey Vietnam Miglerini de çokça düşürmelerinden dolayı haklı bir ün kazanmıştır. Tasarımda gerçekleştirilen gelişmeler neticesinde F-4’ün F-4E, F-4F, RF-4E gibi pek çok farklı versiyonu ortaya çıkmıştır. Son versiyonu QF-4N’dir. Bu güne kadar 5195 adet F-4 üretilmiştir.

F-4’ler dünyada halen Almanya, Japonya, Güney Kore, Yunanistan ve ülkemizde halen kullanılmaktadır.

Türk Hava Kuvvetleri 1970’li yıllarda önemli ‘Phantom’ kullanıcılarından biri olmuştur. THvKK’lığı bir kısmı yeni sipariş, bir kısmı da diğer NATO ülkelerinden transfer olarak toplam 236 ‘Phantom’a sahip olmuştur, Bunlardan 182’si F-4E’dir

Özellikler

Motor: İki adet 17,900-pound General Electric J79-GE-17 turbojet

Boş Ağırlık: 29,535 lbs.

Kanat açıklığı: 38ft. 5in.

Uzunluk: 63ft. 0in.

Yükseklik: 16ft. 6in.

Maksimum hız: Mach 2.25

Menzil: 1,100 mil

Silah Yükü

1 adet 20-mm M61A1 makineli;

Dört adet AIM-7 Sparrow füzesi veya 3,020 pound silah yükü

12,980 pounda kadar paylonlarda muhtelif silah yükü

Kaynakça

http://www.tayyareci.com/digerucaklar/turkiye/1951ve2006/f4.asp

http://www.warbirdalley.com/phantom.htm

BEECHCRAFT AT-11 KANSAN VE C-45 EXPEDITOR

2011-10-13T11:59:00.000-07:00

Beechcraft Model 18’in tasarımı 1935 yılında Walter Beech’in, çift kanatlı uçaklarla rekabet edebilecek askeri alttan kanatlı tek satıhlı bir uçak yapmaya karar vermesi ile başladı. 1937 yılında pek de ses getirmeyen bir tanıtımın ardından tasarım daha da geliştirilerek güçlü bir motora ve manevra kabiliyetine eriştirildi. 1940 yılında 30 adet satış gerçekleştirildi. Daha sonra hükümetle 4000 adetlik D-18s teslimi konusunda anlaşma imzalandı.

İlk siparişler personel taşımada kullanılmak üzere tasarlanmış C-45 modeli için geldi. Bilahare model modifiye edilerek koltuk kapasitesi artırıldı (C-45F). Askeri üretim sürecinde 1100 adet C-45F RAF için üretildi ve İngiltere’de bu uçaklar “Expediter II”, Kanada’da ise “Expediter III” olarak anılmaktadır.

1941 yılında eğitim versiyonu olan AT-7 modeli de hizmete girdi. Bu model “Navigator” olarak da bilinmektedir.

1941 yılında yapılan modifikasyonlar sonucunda AT-11 modeli üretildi. Bu model “Kansan” olarak da bilinmektedir. AT-11ler atış ve bombardıman eğitimlerinde kullanılmışlardır. Net rakam bilinmemekle birlikte 1500’ün üzerinde AT-11 üretildiği tahmin edilmektedir.

Amerikan Deniz Kuvvetleri ve Deniz Piyadeleri’de 1500’ün üzerinde 18 modeli kullanmıştır.

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Beech, Super 18 adı ile sivil taşımacılık işlerinde kullanılmak üzere modifiye edilmiş Model 18’i piyasaya sürdü. Bu modelden 700’ün üzerinde üretildiği tahmin edilmektedir.

Ülkemizde Model-18’in iki versiyonu kullanılmıştır. D-18S’ler THKv’ye katılan ilk Beechcraft uçaklarıdır. İlk uçuşunu 1937’de yapan bu uçaklardan 2 adeti ABD Askeri Yardımı kapsamında 2.Mart.1947’de THKv’ne katılmıştır. Bu uçaklar foto-topoğrafi görevlerinde kullanılmıştır. Bu uçakların gövdeleri parlak bir kırmızı renkle boyanmış, motor kapakları ise parlatılmış aluminyum plakalardan yapılmıştı.

Ülkemizde kullanılan AT-11’ler Türk Hava Kuvvetleri’nde 1948’den itibaren hizmete girmeye başlamış olup D-18S’ten sonra THKv’ye katılan ikinci Beechcraft yapımı uçaktır. Amerikan Askeri Yardım Programı dahilinde toplam 128 uçak THKv’ne katılmış ve bu uçakların tamamı 15 Mayıs 1948’de bir uçak gemisiyle Türkiye’ye getirilmişlerdir.

Toplam olarak üretilen Model-18 sayısının 9500 civarında olduğu söylenmektedir.

Kaynaklar:

http://www.tayyareci.com/digerucaklar/turkiye/1923ve50/beechcraft-d18s.asp

http://www.tayyareci.com/digerucaklar/turkiye/1923ve50/at11.asp

http://www.warbirdalley.com/at11.htm

F-86 SABRE

2011-10-13T11:55:00.000-07:00

1944 yılında North American firması kanatları geriye çekik hem bombardıman hem de eskort uçağı olabilecek bir tasarım hazırladı.1944’ün sonunda iki adet XP-86 prototipi sipariş edildi fakat Almanlardan ele geçirilen bir takım bilgilerin de prototiplerde uygulanması düşünüldüğünden, savaş sonuna kadar bu prototipler üretilmedi. İlk prototip 1947 yılında uçuşunu gerçekleştirdi. Ardından daha güçlü bir motorla ikinci deneme yapıldı. Sonuç olarak uçaklar 1949 yılında Amerikan Hava Kuvvetleri’nde uçmaya başladılar.

F-86’ının üretimi sürecinde pek çok yeni tasarımı daha yapıldı. En çok üretilen tasarım ise 2054 adetle F-86D modelidir. Buna ek olarak Canadair firması tarafından da 1750 adet, Avustralyalı Commonwealth Aircraft tarafından da 300 adet Sabre üretilmiştir. Bunun haricinde Amerikan Deniz Kuvvetleri ve Piyadeleri tarafından gelen talep için F-86E modeli üretilmiştir.

F-86lar Kore Savaşı’nda Mig-15lere sağladıkları üstünlük sayesinde önemli rol oynadılar.

F-86’nın ülkemizdeki hikayesi ise aşağıdadır:

USAF Şubat 1952’de Canadair’e 60 adet Mk.2 siparişi verdi. F-86E-6-CAN olarak kodlandırılan bu uçaklar Şubat-Temmuz 1952 arasında USAF’a teslim edildiler. Canadair Mk.III ve daha sonraki modellerde kendi yapımı Avro Orenda motorlarını kullanmaya başladı. Elde mevcut Mk.II’lerden 107 adedini yenilendikten ve kanat uçlarını modifiye ettikten sonra THKv’ye verdi. Bu uçaklar F-86E(M) olarak adlandırıldı (M= modifiye edilmiş). Gelen uçaklar ilk olarak 141. ve 143. Filo’lara verildi. 141 filonun bir ünitesinden kurulan 142. Filo da Sabre’lerle donatıldı. 1956’dan itibaren 191. Filo da bu uçakları kullanmaya başladı.

Özellikler

Mürettebat: 1

Uzunluk: 11.4 m

Kanat açıklığı: 11.3 m

Yükseklik: 4.5 m

Kanat alanı: 29.11 m²

Boş ağırlık: 5,046 kg

Maksimum kalkış ağırlığı: 8,234 kg

Motor: General Electric J47-GE-27 turbojet

Maksimum hız: 687 mph

Silah Yükü

6×12.7 mm M2 Browning makineli

Roketler: muhtelif

Bomba: 2,400 kg kapasiteye kadar

Kaynakça:

http://en.wikipedia.org/wiki/F-86_Sabre

http://www.warbirdalley.com/f86.htm

http://www.tayyareci.com/digerucaklar/turkiye/1951ve2006/f86e.asp

MAĞAZA ATMOSFERİ

2011-10-13T10:19:00.000-07:00

Mağaza atmosferi, tüketicileri etkileyen mimarisinden, vitrine, dekorasyonundan renk ve müziğine değin çeşitli fiziksel özelliklerin bütünüdür. Diğer bir değişle bir mağazanın tüketiciler üzerinde duyusal ve duygusal etkiler yaratan fiziksel özellikler toplamıdır. Tüketicilerin algısal ve duygusal tepkilerini özelikle de “planlanmamış ya da içtepisel alışveriş”i harekete geçirici “atmosferics” denilen tasarımlama disiplininin içine girmektedir Perakende imajı atmosfer oluşturan bu kavramların gücüne bağlıdır.

Mağaza atmosferi, iç ve dış unsurları, mağaza tasarımı ve satış noktası düzenlemelerini içerir.

İç unsurlar:

1. mağaza önü
2. tabela
3. giriş
4. vitrin
5. binanın kapladığı alan
6. binanın büyüklüğü
7. görünülürlük
8. eşsizlik
9. mağazanın çevresi
10. otopark alanı
11. kalabalıktan oluşur.

Dış unsurlar:

1. yer döşemesi
2. renkler
3. ışıklandırma
4. koku müzik
5. demirbaşlar
6. Duvarlar
7. Isı
8. Koridor genişliği
9. Dekorasyon malzemeleri
10. Ölü alanlar
11. Personel ve self-servis
12. Ürün
13. Katlar ve sergileme
14. Teknoloji modernlik
15. Temizlik

Mağaza tasarımı:

1. Satısın yapılacağı, ürünün gösterileceği, personel ve müşterinin bulunacağı yerleri belirleme

2. Ürün gruplandırma
3. Mağaza içinde trafik akışı
4. Yer/ürün kategorisi, bölüm yerleri
5. Bölümlerin kendi içinde düzenlenmesi.

Satın alama noktası düzenlemeleri ve araçları:

1. Çeşitler
2. Tema oluşturma
3. Gruplama
4. Raketler ve camekanlar
5. Sepet, raf, gondol ve dolaplar
6. Afişler, tabela ve dönkartlar
7. Hareketli düzenlemeler
8. Duvarda sergileme düzenlemeleri

Mağaza Atmosferinin Önemi

Önceki yıllarda perakendeciler fiyat teşvikleri ile müşterileri çekmeye çalışırken artık günümüzün artan rekabet koşullarında promosyonlar sunmak yerine zevk verici alışveriş deneyimleri yaratmaya yöneldiler. Günümüzde yapılan araştırmalar dekorun sosyal bir anlamda bir iletişim işlevine sahip olduğu ve mağazalarında “kişilikleri” veya sosyal imajları olduğu ve mağazanın sosyal kimlik bilgisinin mağaza dekoru ile aktarabilineceği belirtiliyor.

Ürün kalite algılamaları üzerinde incelemeler is prestijli mağaza ortamlarının indirimlilere göre daha yüksek ürün-kalite kavramını oluşturduğunu göstermekte. Bir mağazanın sosyal imajı, onun fiyat, ulaşım vb. itibariyle uygunluğundan çok, tarzı ve görünüşü ile ilgili izlenimlere karşılık gelir. Uzmanlar ürün ve hizmet algılamalarında mağaza atmosferinin ve imajı arasındaki ilişkiye arabuluculuk ettiğini belirtmektedir. Mağaza atmosferi, perakendecileri birbirinden farklılaştıran, tüketici özelliklerini etkileyen önemli bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır.

MAĞAZANIN DIŞ TASARIMI VE VİTRİN DÜZENLEMESİ

Mağaza atmosferi, kurum kimliği ve marka oluşturulmasında ve korunmasında kullanılan en güçlü araçlardan bir tanesi temadır. Temalar, çağrışım ve anlam yaratma özelliğine sahiptir ve bu özelliği nedeniyle de müşterilerin hafızasına yerleşir. Mağazanın dış mimari yapısı ve vitrini, mağazanın ürün ve hizmetlerini satmak için müşterilere sunduğu fiziksel bir ortamdır.

Mağazanın kuruluş yeri tüketicilerin ulaşabileceği kolaylıkta olması müşteri sayısının artmasını ve rekabette içersinde avantajlı durma geçmesini sağlar. Mağaza büyüklüğü, yüksekliği ve genişliği hedef kitleye göre belirlenmelidir. Yani markanın hitap ettiği tüketici grupları iyi bir şekilde analiz edilerek büyüklük ve yükseklik belirlenmeli. Mağazanın dış cephesi mağazayı çekici kılabilecek ve müşteriyi içeri çekecek özellikte olmalıdır. Dış kullanımda kullanılacak renkler mağaza kimliği ile örtüşmeli ve etkileyici olmalıdır.

Vitrin Tasarımı

Mağazalar, markalarına, atmosferlerine, kimliklerine, imajlarına uygun tasarımı vitrinlerinde de uygulamaktadırlar. Vitrinler sadece bilgi vermekle sınırlı kalmayıp, yoldan geçenleri cezbedip satılan ürünün belirlenmesi; ilgiyi satış noktasına göre çekebilmeli, müşterilerde ön-istek uyandırıp satın alma için mağazaya girmeyi teşvik edici olmalıdır.

Vitrin Türleri

Perakende mağazalarını vitrin türleri mağazanın büyüklüğü genişliği gibi dış unsurlarına göre çeşitli şekilde arkası açık, kapalı veya yarı açık olabilirler.

Yükseltilmiş Vitrinler: kaldırım seviyesinden 30-40 cm yüksek olup; yayaların adımların kaynaklanacak cam kırıklarını, araçların geçişinde titreşimi önlemek ve kolay görünüm için göz hizasında konumlandırmak amacıyla yapılır.

Arkası açık vitrinler: mağaza içinden ürünün daha iyi görünmesi amaçlanır ve yoldan geçenlerin içeri girip vitrini incelemelerini güdeleyen bir tarzdır.

Arkası kapalı vitrinler: bu tür vitrin mağazadan tamamen ayırır. Müşteri sadece vitrine odaklanır. Genellikle şehir merkezi ve alışveriş merkezlerinde kullanılır.

Arkası yarı kapalı: genellikle eczane ve bilgisayar donanımlarını satan mağazaların tercih ettiği bir türdür.

İyi Bir Vitrinin Unsurları

1. Renk: göze çarpması nedeniyle en önemli unsurdur. Renk tercihi güçlü ve olumlu bir ifade yaratma amacıyla iyi seçilmelidir.
2. Işık: vitrin düzeninde akkor lambalar, spotlar, projektörler kullanılmalıdır.
3. Tema: tema oluştururken çizgi, ölçü, drama, mizah, geçerlilik, tekrar, şok, çağrışım ve hareket kavramlarına dikkat edilmesi gerekir.
4. Çizgi: ürünün çevresini oluşturan yada onu yönlendiren bazı unsulardır. Örneğin; manken grubu çevresine sahte ışıklar koymak gibi.
5. Ölçü: ürünü ifade edecek küçük yada büyük boy destekler koymak.(çocuk mankenlerin yanına farklı boyutlarda pastel boya yerleştirmek.)
6. Drama: tiyatral ortam yaratma
7. Gerçeklik: gerçek yaşamdan kesitler sunmak
8. Tekrar: aynı vitrinde aynı ortamda çok sayıda kopya koymak
9. Şok: dikkat çekici bir sunum yapma
10. Hareket: mekanik figürlerle monotonluktan sıyrılmayı sağlama.

MAĞAZA İÇİ DÜZENLEMELER

Perakendeciler mağaza girişlerini, tüketiciye güvenlik, rahatlık, kolaylık sağlayacak ve onu içeriye çekebilecek şekilde tasarlanmalıdır. Vitrin ve iç tasarıma uygun olarak tasarlanmasıdır. Mağazanın giriş dışarıyla aynı seviyede olmalı, basamak içermemelidir. Girişler mağazanın büyüklüğüne göre birden fazla olabilir. Giriş kapıları otomatik, döner, çekilen-itilen yada mevsimsel kontrollü olabilir.

Mağaza Zemin, Tavan ve Duvar Düzenlemeleri

Zemin geniş bir alanı kaplandığı için seçilen malzeme ve renk mağazayı büyük, küçük, aydınlık yada karanlık gösterebilir. Kullanılan bazı zemin türleri:

1. Masif parke: daha çok dekoratif amaçlı kullanılır.
2. Lamine parke
3. Laminant parke
4. Mozaik: genellikle banyo,mutfak , havuz ve teras vb. perakende satışta mistik hava verme amaçlı kullanılır.
5. Mermer
6. Granit: zengin renk skalası ve sağlamlığından dolayı tercih edilir.
7. Porselen karo: dayanılıklığı açısından genellikle dış mekanlarda tercih edilir.
8. Seramik karo: dayanıksızlığı açısından iç mekanlarda tercih edilir.
9. Vinil: PVC kaplama olarak bilinir.ticari alanlarda daha sık kullanılır.
10. Linoleum: ağaç ve şarap mantarından üretilir. Açık renkleri mekanı geniş gösterdiğinden tercih sebebidir.
11. Cotto: pişmiş topraktan elde edilir. Ortama gerçek kişilik ve antik görünüm kazandırır

Mağazanın farklı departmanlarında farklı zemin seçenekleri kullanılabilinir.bölümlü mağazalarda ana koridorlar mermer, taş veya granit , farklı stilistlere ahşap parke ve halı olabilir.Genel olarak zeminde kaplama seçilirken dikkat edilecek unsurlar:

1. Mağazada sunulmak istenen imaj

2. Mağazanın büyüklüğü
3. Kalite/dayanıklılık
4. Isı yalıtımı
5. Ses yalıtımı
6. Bakım kolaylığı
7. Renk
8. Fiyat

Tavan Düzenlemeleri

Mağaza tavanlarında havalandırma, su boruları, elektrik kabloları geçer ve ışıklandırma aparatları bulunur. Lüks mağazalarda bu ayrıntılar gizlenirken, indirimli mağazalarda açıkta bırakılır. Gençlere yönelik mağazalarda borular konsept gereği bırakılır. Tavanların koyu renk boyanması olduğundan alçak, açık renk boyanması ise olduğundan yüksek algılanmasına sebep olur. Günümüzün teknolojik gelişmeleri tavanlarda kompakt modüler sistemin kullanılmasına olanak vermektedir.

Duvar Düzenlemeleri

Genç ve kıpır kıpır bir imaj sergilenmek isteniyorsa canlı, parlak ve sıcak renkler; ağırbaşlı bir imaj için pastel tonlar ve duvar, tavan ve zemin tek renk seçilir. Bazı mağazalar ürünlerine göre duvarlarına çok sayıda raf sistemi kurarlar. duvarlarda kullanılan aynalar, iç mekanı olduğundan daha geniş ve aydınlık gösterir. Giyim mağazalarında bolca ayna kullanımı tüketicilerin ürünleri denemesi ve görmesi açısından avantajlıdır.

Koridor Düzenlemeleri ve Katlararası Ulaşım

Koridorlar mağaza içinde geniş tutulmalıdır. Süpermarketlerde genişlik en az iki alışveriş arabasının geçebileceği şeklide olmalıdır. Mağazalarda katlar arası ulaşım merdiven, yürüyen merdiven yada asansörle sağlanır. Yürüyen merdivenler mağazaya modern bir bakış açısı ve müşterilere genel bir manzara sunar.

Bazı mağazalar asansörleri çıkışta kullandırırken inerken merdivenleri tercih etmelerini sağlayarak tüm kat ve ürünlerin görülmesini sağlar.(Beyoğlu Vakko mağazası)

Mağaza içerisinde dikkat edilecek diğer bir unsur ise soyunma kabinleridir. Yapılan araştırmalara göre müşterilerin mağaza içinde ürünleri denemeleri satışları yüzde yüz arttırdığı söyleniliyor. Soyunma kabinlerinde:

1. Korunaklı olması
2. Temiz ve akımlı olması
3. Aydınlık ve uygun ışıkladırmaya dikkat edilmesi
4. Kaliteli ve büyük bir aynaya sahip olması
5. Yeterince geniş bir alana sahip olması
6. Yeterli sayıda askıya sahip olması
7. Zeminin soğuk geçirmeyen bir malzemeden yapılmış olması
8. Mağaza içinde yeterli sayıda bulunması, gibi kriterlere dikkat edilmesi gerekir.

Soyunma odalarında kapılarda kilit olması da önemlidir. Perde hoş bir görünüm sergilese de tedirginlik yaratması acısından kilitli kapılar daha güvenlidir.

MAĞAZA İÇİNDE ÜRÜNLERİN SERGİLENMESİ

Perakendecinin temel amacı, maliyetleri en aza indirip satış ve müşteri tatminini olduğunca artırmaktır. Mağazanın iç tasarımı ve ürün sergilemesi de bu amaca hizmet etmektedir. Ürünler sergilenirken ilk amaç satın alma arzusu yaratmaktır. Müşterileri ikna etmek amacıyla gerçek ortamda

Sergilemede bazı unsurlar vardır. Bunların doğru uygulanması müşterilerin mağaza ve ürüne olan ilgilerini arttırır. Bu unsurlar:

1. Çizgiler
2. Şekiller
3. Ebat
4. Dokunma
5. Ağırlık
6. Renkler
7. Çizgiler

Ürünlerin sergilenmesi tüketicinin bakışını belli yere çekmek ve bazı algılar yaratmak amacıyla kullanılırlar. Dikey çizgiler resmi bir hava yaratırken yamuk çizgiler resmi olmayan serbest bir hava algısı yaratırlar. Çapraz çizgiler sergilemeye hareket hissi verirken, yatay çizgiler yüzeyi geniş gösterirken dinlenik olma yatma ve uyku durumu hissini yansıtırlar.

Çizgi türleri sergilemede farklı karışımlarla uygulanabilinirler; örneğin aynı çizgi türü sürekli kullanılırsa kendini vurgular, aynı zamanda farklı türler bir arada kullanılırsa da görsel açıdan geçişlere sebep olur ve tüketicinin belirli bir hedefe yönlenmesini sağlar.

Şekiller:

Şekiller objelerin görsel halini yansıtırlar. Sergilemede aynı şekiller birlikte kullanıldığında uyum, farklı kullanıldıklarında kontrast oluştururlar. Yapılan araştırmalar tüketicilerde belli duyguları gösterdiğini ortaya çıkarmıştır. Örneğin, dikey şekil ve çizgiler sert ve katı hatta belli alanda erkeksi, yatay şekil ve çizgiler ise huzur,rahat ve dinginlik, çapraz şekil ve çizgiler ise aktiflik ilerleme ve hareket hissini, yuvarlak ve kıvrımlar ise kadınsı ve akışkan bir hareket havası uyandırırlar.

Ebat

Ürünlerin ebatlarına göre teşhir alanları seçilmelidir. Küçük ebatlı ürünler küçük teşhir alanlarında ve bireylerin göz hizasına yakın bir şekilde sergilenmelidir. Farklı ebatlı ürünlerin teşhirinde ise birbiri ile orantılı olması gerekir. Ürünlerin sergilendiği yerin de , ürünün gerçek hayatta kullanacağı alanın büyüklüğünde olması tüketiciye ürün boyutunda daha rahat doğru bilgi verir. Örneğin, IKEA da farklı metrekarelere olan örnek evler tüm malzemeleriyle sergilenmektedir.

Dokuma

Dokunma hissi ne hitap eden bir sergileme unsurudur. Dokunmalar, dokunulduğunda sert ve yumuşak şekilde hissedilen malzemeler ve ışığı yansıtan veya emen dokular olarak iki şekilde sınıflanabilinirler. Sergilemede uyum oluşturulmak istendiğinde benzer dokuma özelliklerine sahip ürünler bir arada sergilenebilinirken, zıtlık oluşturulması amaçlanıyorsa farklı dokuma özelliklerine sahip dokular bir arada kullanılabilinir. Ağırlık tüketiciler tarafından ebat ve renk unsurlarına göre farklı algılanabilinirler. Ürün ne kadar koyu ve büyükse ağır algılanır. Görsel ve ağırlık sergilemede, müşteri ilgisini bir üründen diğer ürüne yönlenmesinde yardımcı olur.

Renkler

Renler insanlar üzerinde psikolojik bir etki oluşturduğundan dolayı bilinçli ve doğru kullanılması gerekilir. Sıcak renkler insanlara çekici geldiğinden girişlerde sarı ve kırmızı kullanılması tüketiciyi içeri çeker. Mavi ve yeşil ise insanları sakinleştirici bir özellik içerdiğinden tüketicinin mağaza içerisinde uzun süre vakit geçirmesini istediği alanlara uygulanabilinir. Açık renkler ortamı büyük, koyu ise küçük gösteren bir özelliğe sahiptir. Renklerin parlaklığı da önemlidir ne kadar parlak olması o kadar dikkat çekse de belli bir zamandan sonra tüketiciyi yorar. Genç ve çocukların tercih ettiği mekanlarda kullanılabilinir.

Temel Sergileme Düzenlemeleri

Radyasyon

İlginin belirli bir ürün üzerinde toplanabilmesi için etrafı önemsiz diğer ürünlerle kuşatılır, tüketicinin tüm ilgisi ortada kalan ürüne çekilir. Örneğin, çim biçme makinasının etrafına ilgili diğer daha ucuz ürünler(hortum, tırmık vb.) yerleştirilir.

Piramit

Ürünler üst üste,en altta daha fazla yukarı doğru az miktarda olacak şekilde dizilir, genellikle süpermarket, eczane, otomobil aksesuarları, bakım ürünleri ve küçük ev aletleri satan mağazalar tercih eder. Kutularda yer alan ürünlere uygulanır.

Basamak

Ürünler veya sergileme ürünleri basmaklar halinde düzenlenerek belli bir ritm oluşturulur. Ayakkabılar genellikle bu düzende sergilenir.basamaklar kendileri, kutular, raflar, farklı ebattaki ürünler kullanılarak oluşturulabilinir.

Zigzag

bu tür düzenlemelerde genellikle üç veya daha fazla seviye bulunur, ürünler zigzag şeklinde ve en üstte yer alan ürün en arkaya yerleştirilir.Bu düzenleme genellikle bölümlü mağazalarda giysi sergilemede kullanılır.

Tırmanan Sergi: platform, dekorasyon malzemesi veya başka aletler kullanılarak ürünlerin daha cazip görünmesini sağlarlar. Bu sergiler genellikle “ada” şeklinde olabilir, tek tip ürün veya birbiri ile ilgili ürünler sergilenir.

Camekan veya Kutu Tarzında Sergi: camekanlarda ve/veya önü/üstü açık veya camla kaplanmış kutularda sergileme yapılır. Örneğin self servis mağazalarında pahalı ürünleri sergilemek istendiğinde tercih edilir.

Çıkıntı ve Uzantı Tarzında Sergilemeler: ürünler çıkıntı olarak raflarda, duvarlarda veya bölüm ayrımlarında sergilenebilinir. Bu alanlar özellikle sezon veya özel ürünlerde dekorasyon amaçlı kullanılır.

Havai Sergi: Özellikle küçük butikler tarafından tercih edilen sergileme türüdür. Bu tür sergilemede ürünler tavandan aşağıya teller,ipler,askılar veya başka malzemeler vasıtasıyla sarkıtılır.

MAĞAZALARDA DEKORASYON MALZEMELERİ VE DONATILARIN ÖNEMİ

Donatılar ürünleri sergilemek ve muhafaza etmek için tasarlanmış fiziksel yapılardır. Perakendecinin pazarlama stratejileri, ürün ve mağazanın türü ürünlerin nasıl sergileneceğini ve ne tür donatıların kullanılacağını belirtir. Donatıların işlevleri;

1. Mağaza imajını yansıtmak
2. Ürünlerin satışına yardımcı olmak
3. Ürünleri korumak
4. Mantıklı bir satış ve kullanım grubu oluşturmak
5. Basit ve iyi düzenlenmiş bir yerleşim yaratmak
6. Temiz ve düzgün bir görünüm sunmak
7. Çekici ve bilgilendirici bir ortam yaratmaktır.

Donatılar; raflar, gondol, raf ünitesi, dört yönlü askı, yuvarlak sergi ünitesi, sepetler ve masa, indirim sepeti ve mankenlerden oluşurlar.

Raflar ve Raf Üniteleri: mağaza içinde raflar duvarlara veya kolonlara yerleştirilebilinir, küçük ve portatif tipleri kullanılarak mağaza içinde istenilen bölgeye taşınabilinir. Rafların sağladığı avantajı yüksek miktarda ürünün düzenli bir şekilde sergilenmesini sağlar. Raf tanzimi ürün türüne, ebata, markalara göre ayrı ayrı yapılabileceği gibi karma bir şekilde de uygulanabilinir. Raflarda dikey ve yatay sunumlarda önemlidir. Yönetici alt, orta ve üst raflara hangi ürünleri koyacağının kararını dikkatli vermelidir. Genellikle üst raflarda özellikli ürünler, alt raflarda hacimli ürünler, orta raflarda ise en çok satılması sağlanmak istenen yüksek kar marjlı ürünler bulunur.

Yatay eksende dizilim ise, genellikle müşterinin göz hareketine bağlı olarak soldan sağa doğru kar marjı düşük üründen yükseğe doğru sıralanır. Özel markalı ürünler solda yer olmak üzere küçükten büyüğe doğru sağa doğru sıralama yapılır. Raf üniteleri metal aparatlar takılarak duvarlara veya kullanılan donatıya raf, askı konulmasını olanak sınan sergileme ünitesidir. Farklı raf üniteleri ile her türlü ürün sergilenebilinir. Örneğin dört panelli ve her tarafa dönebilen ünitelerde takı, aksesuar, gözlük, tebrik kartları, sergilenebilinir.

Gondollar: Taşınabilinir raf üniteleridir. Süpermarket ve indirimli mağazalarda sık kullanılırlar. Ev eşyası satan mağazalarda üzerlerinde ev aksesuarları, havlular, süs eşyası vb. sergilenebilinir. Giyim mağazalarında ise kıyafetler katlı halde üst üste konulmuş şekilde sergilenir.

Askılar: raf ünitelerinin monte edildiği bağımsız raf üniteleridir. En sık kullanılanlar T askı türleri, dört yönlü askılar, yuvarlak ve düz askılardır.

İndirim Sepetleri: sık kullanılan ve ilgi gören ürünlerin indiriminde kullanılır. Bunun dışında yapı marketlerinde bazı ürünler bu sepetlerin içerisin de mağazanın belli bölgelerinde yerlerinde satın almayı teşvik amacıyla kullanılır. Kategori katilleri tarzı perakendecilerde kasalara yakın yerlerde konumlandırılırlar.

Mankenler: giysi mağazalarında vitri dizaynında yer aldığı gibi mağaza içinde de konumlanabilirler. Raflarda askılarda ya da gondollarda tam gözükmeyen ürünlerin sergilenmesi için yine gondol,raf yada tek parça mankenlerle sergilenebilinir.

Poster, Pano ve Afiş: bu tür donatılar bilgi verme amaçlıdır. Bu tür donatıların ilk önce dikkat çekmesi gerekir. Mağaza içindeki trafik akılına göre belirlenmeli, müşterilerin nerelerde duraksadıklarını ve nereleri hızlı geçtiği belirlenmeli ve ona göre konumlandırılmalıdır.

MAĞAZALARDA RENK, MÜZİK ve IŞIK KULLANIMI

RENK, ışığın cisimlere çarptıktan sonra yansıyarak gözümüzde bıraktığı etkidir. Her temel renk insanda belirli bir duygu ve kavramı ifade eder. Bunun farkında olan tasarımcılar müşterileri etkilemek için renkleri kullanırlar. Renklerin insan psikolojisi perakendecileri yakından ilgilendirir, mağaza içindeki renkler tüketicileri belli bir ruh haline sokarlar. Pahalı ve prestijli ürünlerin satıldığı mağazalarda pastel renkler kullanılmalıdır.

RENK ÇAĞRIŞTIRDIĞI KİŞİSEL ÖZELLİK

1. Mavi : Saygı ve otorite
2. Sarı : Dikkat, yenilik, geçici, sıcak
3. Yeşil: Güvenli,doğal,rahat,yaşam dolu
4. Kırmızı: İnsancıl,heyecanlı,sıcak, şehvetli,kuvvetli
5. Turuncu: Kuvvetli,bütçeye uygun,resmi olmayan
6. Kahverengi: Resmi olmayan, rahat,erkeksi, doğayla ilgili
7. Beyaz : İyilik,saflık,temizlik,resmi
8. Gümüş,altın,platin: Krala ait, zengin,görkemli
9. Siyah: Klas,otoriter,güçlü,gizemli

MÜZİK; Mağazalarda müziğin kullanımı görsel faktörler kadar etkili olduğu, ortamı ve alışverişi sevdiren, kolaylaştıran ve tüketicinin davranışını etkileyen bir unsurdur. Müziğin etkileri:

1. Tüketicilerin satın alma davranışına etkileri
2. Duyusal tepkileri oluşturma
3. Tüketicinin yürüme temposuna etkisi
4. Tüketicinin ruh haline etkisi
5. Kuyrukta bekleme stresini aza indirgemedeki etkisi
6. Satış elemanlarının performansına etkisi
7. Tüketicinin zaman algısı üzerindeki etkisi, olarak sınıflandırılabilinir.

Doğru müzik seçiminden sonra dikkat edilecek diğer unsur ise, seçilen parçaların tekrar tekrar çalınmaması gerektiğidir. Mağaza içinde seçilen müziklerin seviyeleri belirlenen hedef kitleye göre ayarlanmalıdır. Bir grup için yüksek olan müzik diğer grup için eğlenceli ve hoş olabilir. Uzmanlar ses ayarı için çok hoparlör ile düşük ses kullanımını uygun olacağını belirtiyorlar. Tempolu müzikler tüketiciye canlılık kazandırıp hızlı hareketini ve satın alma davranışını oluştururken, klasik müzikler daha yavaş ,dingin ve elit bir çağrışım oluşturduğu görülmüştür.

IŞIK; Satın alma kararlarının büyük çoğunluğu görme işlemi sonucu verildiğinden ürünü görmeleri önemlidir. Gün ışığı ve elektrikle olmak üzere iki tür tercih edilir. Donatılar portatif yada bazıları hareketli olarak dizayn edilirler. Mağazalarda kullanılacak aydınlatma türleri: spot, renkli filtre, renkli ampul, florasan, halojen, elektrik ampulleri ve neon ışıklardır. Spot ışıklar vurgu açısından avantajlı iken yoğun ısı oluşturduğundan hava sisitemi ile desteklenmezse müşteri kaybına neden olabilir

Florasan ise, az ısı üretmesine rağmen donuk ve mat bir görünti kazandırdığı için basit bir görünüm kazandırır ve mağazanın müşterilere itici gelmesine neden olabilir.Halojenler yoğun ve sert bir görünüm vermelerine rağmen renklerin doğru algılanmasına sebep olurlar fakat tüketici gözü için biraz yorucu olabilirler. Elektrikli ampuller prestijli mağazaların ve butiklerin tercihidir. Mağazalarda abajur, aplik ve avizelerle desteklenebilirler. Neon ışıklar işlevselliklerinden çok dekoratif amaçlıdır. Az aydınlatmasına rağmen tüketici üzerinde yüksek etkiye sahip olduğu ortaya çıkmıştır.

Işıklandırma sistemine karar verilmeden önce ürün ortamına karar verilmelidir. Çok çeşitli ürün sergilenmesinde her grupta farklı ışıklandırma seçilebilir. Ucuz indirim mağazalarında, süpermarket ve hipermarketlerde ucuz ve kolay bakım açısından florasan tercih edilir. Mağaza içinde bulunan sanat eserleri ve objeleri için spot tercih edilmelidir.

MAĞAZA ATMOSFERİNDE KOKU, TAT, DOKUNMA VE HİSSETME İLE İLGİLİ FAKTÖRLER

Kokuyla İlgili Faktörler: Kişiler kokuyu dikkat etmese bile otomatik olarak algılayıp, fizyolojik yada psikolojik bir tepki verirler. Son yıllarda mağaza yöneticileri kokunun tüketiciler üzerinde bıraktığı etkiyi dikkate alarak mağaza içinde belirli kokuları kullanmaktadır.insanlar duydukları kokuları hatırlamazlar genellikle tarif ederken görsel ipuçlarına ihtiyaç duyarlar. Bu sebeple kokular renklerle eşleştirilir. Ürünlerin kokuları ve ambalajlarında kullanılan renkler tüketicilerin koşullanmasına neden olabilir ve bir zaman sonra benzer renkler benzer kokuları çağrıştırabilir.

Mağaza içinde koku iki açıdan ele alınır; ilk olarak ürünlerin özelliklerini vurgulamak, daha sonra belirli bir atmosfer yaratmak amacıyladır. Örneğin, tatil acentelerinde deniz kremi kokusu yayılarak tatile gitme hissi uyandırılmaya çalışılır, süpermarketler sabah tüketimi artırmak amacıyla kahve ve çörek kokusu yayılması, Paris’te bir fuarda 4*4 Toyota tanıtımında araçlarda deniz,kum ve ıslak toprak kokusu yayarak her türlü arazide kullanabilindiği izlenimi veriliyor.koku alanındaki gelişmeler hız kazanması ile kokulu ürünler üretilmeye başlanarak tüketicilerin dikkati çekilmiştir.

Yapılan araştırmalar sonucu ;

1. Hindistancevizi kokusu stres seviyesini azalttığı
2. Nane ve müge kokusunun çalışanların performansını arttırdığı
3. Tahtamsı kokular insanlarda yumuşaklık ve sıcaklık hissi uyandırdığını ortaya koymuştur.

Tat ile İlgili Faktörler: tat faktörü çok etkin gibi gözükmese de yiyecek ve içecek ise, örneğin cafe ve lokantalarda tüketicilerin değerlendirmesi açısından önemlidir. Yiyecek ve içecekle ilgili olamayan örneğin bazı hizmet işletmelerinde hava yolları, ulaşım firmalarındaki ikramlar tercih açısından önemlidir.

Diğer örnek ise, butiklerde ve giyim mağazalarında kasaların bulunduğu yerlerde şekerleme ve çikolata ikram ediliyor.

Dokunma ve Hissetmeyle İlgili Faktörler: tüketiciler ürünle ilgili bir değerlendirmeye varmaları için ürüne dokunma ihtiyacı duyarlar. Tüketiciler yumuşaklığı ve yüzeyin ön planda olduğu ürünleri tercih ederken son kararlarını ürüne dokunarak verirler. Mağazanın ısısı tüketiciler mağaza içindeki rahat ve huzuru için önemlidir. Mağaza içerisinde geçirecekleri süre açısından önemlidir. Aynı şekilde mağaza içerisi havalandırma sisteminin etkin olması gerekir.mağaza havasını temiz, taze ve genel olarak seçilen koku ile kokulandırılmış olması gerekir.

MAĞAZA İÇİ YERLEŞİM DÜZENİ

Mağaza içi yerleşim ürünlerden ürün sergileme unsurlarına, koridorlardan kasalara çeşitli birimlerin mağaza içindeki yerine ilişkin düzenlemeleri kapsar. Müşterileri satın lamaya teşvik etmemnin bir yolu seçilen mağaza içi yerleşim düzeni ile müşteri trafiğini mğazaa içinde belirli alanlara yönlendirmektir. Öreneğin Toys “R” Us mağazalarında ucuz ve anlık ürünlerden geçmeden, büyük ve pahalı ürünlere ulaşamamaktadır.

Yerleşim planları türleri;

1. Izgara Düzeni: daha çok süpermarket kolaylık mağazaları ve indirim mağazaları tarafından tercih edilir. Teşhir edilecek ürünlerin birbiri ardına yerleştirilen raflarda sunulduğu katı bir düzen olup, teşhir alalarının büyüklüğü şekli, koridorların mağaza içinde uzunluğu ve eni tüm mağaza içinde homojendir.
2. Serbest Düzen: yaratıcı görsel sunma ve müşterilerin diğer bölümleri de görmelerine olanak sağlayan, alışveriş ve mağaza içinde daha çok vakit geçirilmesini teşvik eder. Dezavantajı maliyetli olmasıdır. Özellikli mağaza butik ve bölümlü mağazalarca tercih edilir.
3. Butik Düzeni: yüksek oranda kişisel satış gerektiren durumlarda, müşteri ürünlerle çevrilerek oluşturulan düzendir. Butik düzende değişik teşhirler ve donatılar kullanılarak belirli bir tema etrafında ürünler yerleştirilerek farklı bir tema oluşturulur.
3.
4. Yarış Pisti Modeli : mağaza içinde yarış pistinde olduğu gibi belirli bir yönde hareket edilmesine olanak sağlar. Bu düzen ürünler arasında gezinmeyi ve anlık satın almayı teşvik eder.